istiklal

Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (Anayasa)

TBMM, 20 Ocak 1921'de, yeni devletin varlığının ve niteliğinin ana hatlarını belirleyen ilk anayasayı (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu) kabul etti. Bu anayasa, dağılan ve yok olan Osmanlı İmparatorluğu yerine yeni bir devletin kuruluşunu hukuki yönden de tescil etmekle kalmıyor, aynı zamanda millî egemenliği hâkim kılıyor, BMM'nin meşruluğunu da tanıyan, hukuki ve siyasi bir belge niteliği taşıyordu.

Yeni anayasa iki ana bölümden oluşuyordu. Birinci bölüm, "esas maddeler" olarak adlandırılmıştı. İkinci bölüm ise, Osmanlı Kanuni Esasisi'nin, esas maddeler ile çelişmeyen hükümlerinden oluşuyordu. Yeni Türk devletinin temel niteliklerini içeren "esas maddeler", özetle şöyleydi:

"Egemenlik kayıtsız ve şartsız milletindir. Yönetim usulü, halkın kendi geleceğini kendisinin belirlemesi esasına dayanır.

"Yürütme gücü ve yasama yetkisi, ulusun tek ve gerçek temsilcisi olan Büyük Millet Meclisi'nde belirir ve toplanır.

"Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi'nce yönetilir ve hükümeti 'Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti' adını alır.

"Büyük Millet Meclisi vilayetler halkınca seçilen üyelerden kurulur.

"Büyük Millet Meclisi'nin seçimi iki yılda bir yapılır.

"Şer'i hükümlerin yerine getirilmesi, bütün yasaların konulması,değiştirilmesi, kaldırılması, antlaşma ve barış yapılması ve savaş kararı verilmesi gibi temel haklar Büyük Millet Meclisi'nindir.

"Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nca seçilen başkan, bir dönem süresince Büyük Millet Meclis Başkanı'dır. Bakanlar Kurulu üyeleri, içlerinden birini kendilerine başkan seçerler. Ancak, Büyük Millet Meclisi Başkanı, Bakanlar Kurulu'nun da doğal başkanıdır.

"Kanuni Esasi'nin, işbu maddelerle çelişki teşkil etmeyen hükümleri eskiden olduğu gibi yürürlükte kalmaya devam edecektir."
Bu hükümlerin kabulüyle, millî egemenlik ve kuvvetler birliği ilkesine dayalı yeni bir devlet ortaya çıkıyordu. Aslında TBMM, adını koymaksızın yeni bir devlet ve hükümet şeklini, yani Cumhuriyet'i kabul etmiş oluyordu.

__________________
Ya istiklâl,Ya ölüm !