kardelenays

BİREYİN BİR BÜTÜN OLARAK EĞİTİLMESİ

Günümüz toplumuna ve gelecekteki topluma uygun ve o toplumu ileriye taşıyacak bireylerin yetiştirilmesi süreci demek olan toplumsal gelişmeleri göz önüne alması beklenir. Yalnızca Türkiye'nin değil, dünyada ki çoğu ülkenin çözüm bulmasını gerektiren bu sorunlar nedeniyle (boşanmaların artması, televizyonun etkileri, çalışan anneler, rekabetin artması, iç göç ve sonuçları), eğitimin bireyleri bilişsel ve mesleki hazırlığa yönelik bilgilerle donatmakla yetinmesi düşünülemez. Çocukların yalnızca bilişsel gelişimini değil, kişilik gelişimini, duygusal ve kişiler arası alanlarda işlevsel becerileri kazanmalarını amaçlayan bütüncü bir eğitim yaklaşımının gerekli olduğu konusunda hemen hemen herkes hem fikirdir. (Fidan, 1994; Goleman, 1998; Nissen, 1983; Özil, 1993). Bu noktada ihtiyaç duyulan, drama gibi, çocuğun sosyalleşmesine ilişkin niteliklerini, davranışlarını ele alan, kişiler arası yaşantıların rol oynama yolu ile incelendiği, grup süreçlerine dayanan eğitim teknikleridir.

DUYU ÇALIŞMALARI

Farklı duyular yoluyla çocuğun, içinde bulunduğu çevrenin ve bu çevrenin kendinde yarattığı etkilerin farkına varması amaçlanmaktadır. Çocuğun, çevrenin kendisinde uyandırdığı izlenimlere dayanarak bilgi edinmesidir.

ÇEŞİTLİ SESLERİ DİNLEME

Dinleme çalışması rahatlama da sağlar. Çocuklar oturur yada yatar durumda, sadece gözlerini yumarak, sesleri dinlemeye çalışırlar. Başka bir şey yapmazlar sadece dinlerler.
Önce binanın dışındaki sesleri duymaya çalışırlar. Öğretmen aşağıdaki yönergeyi adım adım verir.

• Şimdi binanın dışındaki sesleri dinleyin. En küçük sesleri bile duymaya çalışın.
• Şimdi de bu odanın dışındaki sesleri duymaya çalışın. Binanın içinde ama bulunduğumuz odanın dışındaki sesleri duymaya çalışınız.
• Şimdi de bu odada ki sesleri duymaya çalışın.( öğretmen sınıfta yürüyebilir, sesli sesli nefes alabilir, kitap karıştırtabilir, arasıra da hiçbir şey yapmaz.)
• Kulağını bir arkadaşının göğsüne daya ve arkadaşının kalbini dinle.
• Şimdi de herkes kendi bedeninden gelen sesleri dinlesin. Kendi nefesini dinle, kalbinin vuruşlarını dinle.
• Binanın dışındaki sesleri tekrar dinle. Gözlerini kapat ve dinle. sesini duyduğun şeyleri, arabaları,insanları hayalinde canlandır... Farklı arabaları düşün... Yolcuları, şoförü hayalinde canlandır.

NOT: Değişik ses kaynaklarından gelen sesler dinlenir. Bir ses kaynağımdan diğerine çabuk geçilmez. Çalışmanın son bölümünde diğer çocuklar gözlerini kapalı tutarlarken, her çocuk kendi seçtiği sesi yaratır. Dinleyen çocuklar o sesin ne sesi olduğunu bulmaya çalışırlar.

KİM O ?
Çocuklar daire şeklinde yere otururlar, bir kişi ebe olur. ebenin gözleri bağlanır. Diğer çocuklar sırayla ebeye yaklaşırlar ve dokunurlar. Dokunan kişi kendi seçtiği bir sesi çıkarır. Ebe sesi çıkaranı doğru tahmin ederse, ebelikten kurtulur. Dokunan kişi ebe olur. Bilemezse oyun devam eder.

NESNELERE DİKKATLE BAK VE ONLAR GİBİ OL
Araç: oyuncak arabalar,meyveler,sebzeler,legolar,eldiven,oyuncak bebekler vb.
Süreç: gruptaki çocuklar yere daire şeklinde otururlar. Ortaya araçlar bırakılır. Her çocuk öğretmenin yönergesiyle bir nesne seçer ve incelemeye başlar. Öğretmen tarafından şu yönerge verilir:’’ şimdi herkes ortada bulunan istediği nesneyi alıp, dikkatlice bakacak. Konuşmadan yalnızca incele, bak. Rengine, desenine, neyden yapılmış,eski mi yeni mi..... İyice incele.’’ Sonraki aşamada, her çocuk incelediği nesneyi gruba tanıtır. Daha sonra araçlar kaldırılır ve incelemiş oldukları nesnelerin isimleri sorulur. En son aşamada nesneler canlandırılır.
İnceleme için 4-5 dk süre verilmelidir. İncelediği nesneyi hatırlayamayanlara, öğretmen sorularla yardımcı olur. canlandırmadan sonra resimlerini yada oyun hamurundan maketlerini yapmaları istenebilir.

EŞYALARIN YERİNİ DEĞİŞTİRME
Grup iki kümeye ayrılır. Birinci küme dışarı alınır. İkinci küme odada değişikler yapar. Masaların, sandalyelerin, panoların yerlerini değiştirirler yada duruşlarını değiştirirler.
İçeri giren grup bu değişiklikleri bulmaya çalışır. Sonra kümeler yer değiştirir.

DOKUN NE İŞE YARADIĞINI SÖYLE
ARAÇ: kalem, tarak, fırça,anahtar, lego,mandalina,düğme, misket,torba
SÜREÇ: çocuklar daire olurlar. Araç ta belirtilen nesneler çocuklara gösterilmeden torbaya konulur ve torbanın ağzı büzülür.
Öğretmen saça şekil vermeye yarayan nesneyi bul der. Öğrenci elini torbaya sokarak nesneyi bulmaya çalışır. Dokunduğu nesnelerin isimlerini söylememesi istenir.bu sırada gruba da saça şekil vermeye yarayan nedir diye sorar.

40dk.com | Eğitim-Öğretim-Bilgi Deposu

 

kardelenays

TANIŞMA-SELAMLAŞMA-İSİM ÖĞRENME ÇALIŞMALARI

Tanışma, selamlaşma çalışmaları sırasında çocuğun, yalnızca isim sorma-söyleme davranışı davranışını kazanmasını değil, aynı zamanda, insanların birbirlerinden farklı olduklarını, isimlerinin farklılığını algılayarak anlaması beklenir. Ayrıca bu çalışma çocuğun kendini diğer çocuklardan ayırt etmesini sağlar. Benlik kavramının gelişmesine yardımcı olur.

TOPLA İSİM ÇALIŞMASI

(Lindvaak ve Moen, 1980)
AMAÇ: Gruptaki arkadaşlarının isimlerini öğrenme,kendi ismini söyleme, arkadaşlarına isimleri ile hitap etme, ismin önemini kavrama.
ARAÇ: Top
SÜREÇ: Top yardımıyla üç aşamalı büyük grup çalışması.
Bu çalışma gruptaki tüm bireylerin katılımı ile üç aşamalı olarak yapılır.

1. Çocuklar yere dire biçiminde otururlar ve topu birbirlerine yuvarlarlar. Etkinliği öğretmen başlatır ve topu bir çocuğa yuvarlar. Topu eline alan çocuk adını söyler. ‘’Benim adım Onur.’’ gibi... Sonra topu kendi seçtiği adını öğrenmek istediği bir arkadaşına yuvarlar. Çalışma herkes isimlerini söyleyene kadar devam eder.
2. Bu aşamada önce isim söylenir, sonra senin adın ne diye sorar (topu attığı kişiye). Örneği ‘’benin adım Onur, senin adın ne ?’’ Topu alan çocuk adını söyler ve senin adın ne diyerek arkadaşına topu yuvarlar.
3. Bu aşamada topu tutan çocuk , kendi adını ve topu atacağı çocuğun adını söyler.‘’ Benim adım Onur, senin adın Sevgi’’ gibi. Hatırlayamayanlara yardım edilir.

NOT: Bu aşamalar ardı ardına tek oturumda yapılabileceği gibi devam eden günlerde de yapılabilir.

Her üç aşamada da topu eline geçiren çocuk konuşur, diğerleri onu izler ve dinler. Öğretmenin çalışmaya başlamadan bunu belirtmesi dinleme davranışını da kazanmalarına yardım edecektir.

Topun yuvarlanmasını özellikle belirtmesi gereklidir.

ELLERİ KULLANRAK RİTİMLE İSİM ÇALIŞMASI

(Lindvaag ve Moen,1980)
SÜREÇ: Tüm grubun katıldığı büyük grup çalışması.
Gruptaki çocuklar daire oluştururlar. Birinci çocuk ellerini belirli bir ritimle çırpar ve adını söyler. Diğerleri çocuğun adını söylerken, onun davranışlarını taklit ederek, aynı ritimle ellerini çırparlar. Gruptaki her birey adını söyleyene kadar etkinliğe devam edilir.

NOT: Çocuklar farklı ritimler bulmaları konusunda teşvik edilir. Aynı ritim olursa eleştiri yapılmamalıdır. Kendilerini rahat ve özgür hissettiklerinde bir süre sonra kendi örneklerini yaratmaya yöneldikleri görülecektir.

ELLERLE ŞEKİL YAPMA

(Janzon ve Sjöberg,1984)
SÜREÇ: Büyük grup çalışması.
Daire biçimindeki çocuklardan biri adını yüksek sesle söylerken, elleriyle şekil yapar. Diğerleri de çocuğun adını söylerken aynı şekli yaparlar. Bu etkinlik her çocuk en az bir kez adını söyleyene kadar devam eder.
NOT: Aynı şekiller tekrarlanırsa ‘’Şimdi ellerimizle değişik şekiller yapmaya çalışalım, istersiniz’’ diyerek öneride bulunulur. Çift el kullanmaları özendirilir.

MÜZİK EŞLİĞİNDE DUR VE SELAM VER

(Lindvaag ve Moen, 1980)
MALZEME: Kaset çalar, kaset (değişken ritimli hafif müzik seçilmelidir)
SÜREÇ: Büyük grup çalışması
İç içe iki daire oluşturulur. Daireler zıt yönde müziğe göre dönerler. Müzik durdurulduğunda yan yana gelen çocuklar el sıkışarak isimlerini birbirlerine söylerler.

SELAM VEREREK HAREKETE GEÇME

MALZEME: Trampet
SÜREÇ: Büyük grup çalışması
Çocuklar odada serbestçe dolanırlar, öğretmen trampete vurduğunda durulur ve birbirine en yakın olanlar, karşılıklı olarak isimlerini söyleyip, selam verirler.
Eğer bir çocuk çekingense öğretmen grubun içine katılarak o çocuğun eşi olur. Çekingen çocukların birbirleriyle eşleşmemelerine dikkat edilmelidir.

İSİM SÖYLEYEREK KOVALMACA

(Lidvaag ve Moen,1980)
Sınıf iki eşit gruba ayrılır ve bir kişi boşta bırakılır.
Sınıf mevcudu çift ise öğretmende etkinliğe katılabilir. Eşit gruplardan bir takım oturur, diğer takım arkalarında ayakta durur.
Boşta kalan çocuk oturanlardan birinin adını söylediğinde, adı söylenen koşarak boştakinin önüne çömelmeye koşar. Adı söylenenin arkasındaki ise onu oturmadan yakalamaya çalışır.
TARTIŞMA: Yukarıdaki etkinliklerin her birinden sonra grup üzerinde tartışılacak konular şu sorularla belirgin hale getirilebilir.

? Burada aynı isimden olan var mı? Kaç kişinin isimleri aynı?
? Grupta kaç erkek ismi var?
? Grupta kaç kız ismi var?
? İsmi A harfi ile başlayan kimler? (Diğer harflerde sorulur)
? Biri size isminizle seslenirse ne hissedersiniz ?
? Heyy baksana, hişt diye seslenirse ne hissedersiniz ?
? İsimlerimiz olmasaydı ne olurdu?

Kaynak : Doç. Dr. Alev ÖNDER (Epsilon Yay. 2002)

kardelenays

DOĞAÇLAMA VE YARATICI ETKİNLİKLER

AMAÇ: Çocukların, içlerinden geldiği gibi rol oynayarak, konuşarak, canlandırarak, kendilerini ve duygularını serbestçe ifade etmeleri , kavramlarla ‘’oynamaları’’,ilişkilere, sorunlara kendi kendine çözüm bulmaya çalışmaları ve böylece yaratıcı kapasitelerinin gelişmesinin sağlanmasıdır.

Doğaçlama ve yaratıcı etkinlik çalışmaları, yalnızca fiziksel problemleri değil, insan ilişkilerinde karşılaşılan sosyal problemleri de çözebilme konusunda çocuklara deneyim kazandırabilecek etkinliklerdir.

KİL VE HEYKELTRAŞ
İki çocuk ortaya çıkarlar , biri heykeltıraş rolündedir, diğeri ise materyal(kil,hamur vb.). heykeltıraş olan diğerine istediği şekli, biçimi verir. Kollarını kaldırır,gözlerini kapatır,başını yukarı kaldırır vb. diğer çocuk kendine verilen şekli korur ve bozmaz. Daha sonra roller değiştirilir.

HAREKETLERLE KAVRAM EĞİTİMİ
Öğrencilerden tüm bedenlerini kullanarak aşağıdaki kavramları göstermeleri, ifade etmeleri istenir.

1. Miktar(az-çok)
2. Büyük-küçük, uzun-kısa
3. Alçak-yüksek
4. Şişman-zayıf
5. Yön(öne-arkaya-sağa-sola-yukarı-aşağı)
6. Hareket (beden ile)
7. Enerji(az-çok)
8. Zaman
9. Korkak-cesur
10. Üşümüş-sıcaktan bunalmış
11. Bitkin-yorgun
12. Mutlu-hayal kırıklığına uğramış-kızgın...

KULLAN VE YANINDAKİNE VER
Büyük grup iki gruba ayrılır. Birinci grup gözlemcidir. Diğer grup ise pandomim yapacak gruptur. Pandomimciler yan yana ayakta dururlar. Öğretmen pandomim yapacak ilk öğrenciye sembolik olarak bir anahtarlık,top vb nesne uzatır ve şu yönergeyi verir.
“Bak bu dünyanın en pahalı ve en güzel kolyesi. Onu al ve bak. Onu kullan. Onun ne olduğunu, ne işe yaradığını söyleme. Hiç konuşmadan ona bir tepki göster. Arkadaşına ver.’’
Yandaki çocuk nesneyi alır. Ona bakar... Kullanır... Tepki verir... Arkadaşına verir. Böylece devam eder. Daha sonra sembolik nesne, başka bir nesne olarak verilir gibi yapılır ve etkinlik devam eder.

Nesneler:
Dünyanın en pahalı elmas kolyesi
Küçük bir kedi yavrusu
Kirli, eski bir çorap
Bir bardak su
Sıcak patates

TARTIŞMA:

1. Versiyon: Tüm nesnelerin elden ele geçirilmesi sona erince öğretmen, gözlemci rolündekilere ve nesneleri kullananlara şu soruları sorar:
• Onun bir kolye olduğunu nasıl anladınız?
• Kedi yavrusu olduğunu nasıl anladınız?
• En pis olan hangisiydi ? Niçin? pis olan başka neler var?
• En sıcak olan hangisiydi ? Niçin ? Sıcak olan başka neler var?
• Hangisi canlıydı? Canlı olan başka neler var?
2. Versiyon: Gözlemciler, nesneleri kullanan çocukların hareketlerine bakarak, her nesne elden ele geçirildikten sonra,nesnenin ne olduğunu tahmin etmeye çalışırlar. Onlara verilen nesnenin ne olduğu söylenmez. Kullanacak olan çocuğun kulağına fısıldanır.
Nesneleri kullanan çocuklara sorulacak sorular:
• Kedi nasıl bir kediydi ? tarif eder misiniz ?
• Kediye dokunmak nasıldı?
• Suyu içerken ne hissettiniz?
• Çorabı tutmak nasıl bir duyguydu?
• En çok hangisini kullanmak hoştu ? Hoş olan başka neler var?

EN MUTLU YÜZ
Araç: Üzerinde farklı duyguları gösteren yüz ifadeleri çizilmiş kartlar.
Grup daire biçimde oturur. Öğretmen çocuklara, “En mutlu yüz kimin yüzü?’’ yönergesini verir. Çocuklar yüz mimikleri ile ne kadar mutlu olduklarını göstermeye çalışırlar. Daha sonra en üzgün yüz, en kızgın yüz, en şaşkın yüz, en yorgun yüz, en korkmuş yüz, komik yüz, düşünceli yüz... canlandırılmaya çalışılır. Duygulara geçişte acele edilmemelidir.
Yüz ifadeleri hakkında bilgileri yoksa resimler öncelikle kullanılmalıdır.

TATIŞMA:

• Ne olunca mutlu olursunuz? Seni en çok ne mutlu eder?
• Ne olunca üzgün olursun? Seni en çok ne üzer?
• Ne olunca kızgın olursun? Seni en çok ne kızdırır?...
• ...
• Anneniz sizi gezmeye götürünce yüzünüz nasıl olur?
• Sizi şaşırtan bir olay söyleyiniz?
• Çok sevdiğiniz oyuncağınız kayboldu ne hissedersiniz?

MEVSİMLER
Öğretmen sınıfı dört gruba ayırır. Her grup bir mevsimi canlandıracaktır. Her gruptaki her birey bir rol alacaktır. Grupların neyi canlandıracağını sadece grup üyeleri bilecektir. Gruplar birbirinden bağımsız olarak çalışmaya başlarlar. Canlandırmalar sözsüz, pandomim ile olacaktır. Gruplar çalışırken öğretmen grupları dolaşır. Üretken olamayan gruplara soru-yanıt ile yardımcı olur, fikir verir. Daha sonra grup mevsimi canlandırır. İzleyenler de hangi mevsim olduğunu, hareketlerin neyi simgelediğini bulmaya çalışırlar.

GÜNDELİK OLAYLAR
Gruptaki çocuklardan bazı davranışları mimik ve jestlerle göstermeleri istenir:

• El yıkama
• Diş fırçalama
• Giyinme/Soyunma
• Arkadaştan beklenmeyen bir hediye alındığında, beğendiğini gösterme.
• Lokantada yemek yeme. (garson çağırma, menüyü isteme, çatal-bıçak, tuzluk, peçete kullanma vb)

ÖYKÜDE Kİ HAYVANLARI SESLENDİRME
Öğretmen, çocuklara, içinde çeşitli hayvanların yer aldığı bir öyküyü anlatır. Bu anlatım sırasında adı geçen hayvanların sesleri taklit edilir.

ÖYKÜ YARATMA
Gruptaki çocuklar daire olarak otururlar. Öğretmen bir öyküyü başlatır. Örneğin: “Bir gün, bir ülkedeki kral uykudan kalkmış ve aynaya bakmış. Bir de ne görsün...’’ Öğretmenin sağında oturan çocuk, öyküye kendisinden bir parça ilave eder ve gruba söyler. Örneğin: “Saçları bembeyaz olmuş’’... Daha sonra, kendine sıra gelen diğer bir çocuk, öyküye bir cümle daha ekler ve çalışma böylece devam eder.
Öyküye yapılacak katkı bir kelime de olabilir, birkaç cümlede olabilir. Önemli olan öyküyü ilerletmektir. Katkıda bulunamayanlara öğretmen yardımcı olur. Çocukların alışması için bilinen öykü ilk denemelerde seçilebilir.

ANNE, ÇOCUK VE KEDİ
Başlangıç tasviri öğretmen tarafından yapılır ve roller dağıtılır. Çocuklara şu yönerge verilir: “Bu çocuk, soğuk bir kış günü , sokakta zavallı, üşümüş bir kedi bulur. Onu eve getirir. Annesine, kediyi eve alıp bakmak istediğini söyler. Bu sırada kedi kendini kabul ettirmeye çalışır. Bakalım annesi neler diyecek. Sonra neler olacak, görelim.’’
Öğretmen etkinlik sırasında kendini geri planda tutmaya çalışmalıdır.

ARKADAŞINI GÜLDÜR
İki kişilik gruplarla paralel çalışma şeklinde etkinlik yapılır. Rol değişimi de yapılır.
Daire biçiminde oturulur. Her çocuk solundaki çocuğa döner ve onu güldürmeye çalışır. Gıdıklama yapılmaz. Ya komik bir söz yada hoşa giden bir söz, yada komik davranışlar yapılarak güldürme çalışması yapılır.
Daha sonra roller değişilir.

TARLALARA GEZİ
Öğretmen, çocukların hepsini daire biçiminde oturtur ve şu yönergeyi sözel olarak vererek etkinliği başlatır. “Şimdi tarlada gezmeye çıkıyoruz. Yanımıza neler alalım dersiniz ?’’
Çocuklar bu gezi için alacakları malzemeleri söylerler ve öğretmenin uyarısıyla birer birer hayali çantalarına koyarlar. Öğretmen sonra ‘’Nasıl giyinelim ?’’ diye sorar. Çocuklar giysi ve ayakkabı olarak tercihlerini söylerler ve giyinir gibi yaparlar. Öğretmen “Evet, şimdi giyindik ve tarlalara gitmek için dışarı çıktık. Ama önce bir caddenin karşısına geçeceğiz. Caddenin kenarındayız. Arabalar geçiyor. Karşıya nasıl geçelim ?’’ diye çocuklara sorar. Çocuklar karşıdan karşıya geçme taklitlerini yaparlar. “Şimdi tarlamıza geldik. Burası ne tarlası olsun? (marul, havuç, patates, biber...) marullara basmadan gidelim, üzerinden atlayalım. Şimdi uzun uzun otların olduğu yere geldik. Dikkat burada yılan olabilir. Otların arasına dikkat edelim. Kablumbağa da olabilir. İşte bir çayırlığa geldik. Burada oturup biraz dinlenelim. Ayakkabılarımızı çıkarıp, dereye ayaklarımızı sokup sallayalım. Oh, soğuk su ayaklarınıza iyi geldi. Yiyeceklerimiz çıkartıp yemeye başlayalım.’’
Yemeğimizi yedik, soframızı toplayalım, çöplerimizi toplayalım. Sırt çantalarımız alıp evimize dönebiliriz.

40dk.com | Eğitim-Öğretim-Bilgi Deposu

 

kardelenays

RAHATLAMA, GEVŞEME ÇALIŞMALARI

Dramaya katılan çocukların, dikkatlerini bedenlerine yoğunlaştırmalarını ve bedenlerinin farkına varmalarını, bedensel olarak rahatlamalarını sağlamaktır. İleri sürülen bir görüşe göre bu çalışmalar gerçeklerden bir kaçıştır.
Eğer insan yaşamdaki düzensizlikleri, dengesizlikleri, problemleri değiştirmek istiyorsa pasif olarak kendi içine çekilmemeli, problemleri aktif olarak çözmeye çalışmalıdır. Rahatlama sayesinde amaçlanan kaçış değil, tersine sorumluluk alabilecek bir gücü, enerjiyi elde etmektir.
Lider alıştırmaların neye yarayacağını çalışmaya başlamadan önce açıklamalıdır.

YÜZÜNE YAĞMUR YAĞIYOR
Öğretmen sözel olarak yönergeyi verir. Yönergede ses inişli çıkışlı olmamalıdır. Sınıfta sessizlik ve konsantrasyon sağlanmış olmalıdır.
Katılmayanlar sert şekilde uyarılmamalıdır(diğerlerinin katılımını bozmamak için)
“Yere sırt üstü uzan ve gözlerini yum.(sıraya kafanı koy, gözlerini kapat) . Şimdi çimenlerin üzerine uzanmış olduğunu düşün. Yavaş, yavaş yağmur yağıyor... Küçük yağmur taneleri alnına düşüyor. Çenenin üzerine, ağzına, kollarına, yüzüne, ayaklarına yağmur damlaları düşüyor... Bedeninin rahatladığını , hafiflediğini hisset.”
TARTIŞMA: Etkinlik sonunda zihinlerinde neler canlandırdıkları sorulabilir.

YÜZÜNDE PAMUK GEZİNİYOR
Etkinlik öncesinde çocuklara birer parça pamuk verilir ve yüzlerine sürmeleri istenir.
“Sırt üstü yere uzan, bir pamuk parçasının alnına yavaş yavaş sürüldüğünü hisset. Pamuk göz kapaklarına, çenene, boynuna dokunuyor, hisset... Tüm vücudunda pamuğun yavaş yavaş gezindiğini hisset... Pamuk şimdi omzunda... Kolundan aşağıya iniyor. Elinin üzerinde geziniyor... Artık rahatladın... Bütün vücudun pamuk gibi yumuşacık oldu... Rahat ve sakinsin... Yumuşacık ve rahatsın.”

OKYANUSTAKİ DALGA
Çalışma öncesinde çocuklara görsel malzemelerle deniz ve dalga hakkında bilgi verilir,
Gruptaki çocuklar yere uzanıp öğretmenin yönergesini gözleri kapalı olarak dinlerler.
“Bir denizde olduğunu düşün. Denizdeki dalgalardan birisin. Aşağı yukarı hareket ediyorsun. Bir aşağı bir yukarı çıkan bir dalgasın. Aşağı, yukarı, aşağı, yukarı... Şimdi denizin içinde eriyip yok olduğunu düşün. Deniz sakinleşti. Dümdüz ve hareketsiz oldu. Sende bu denizin bir parçasısın. Ooh rahatladığını hisset. Sakin ve kıpırtısız bir denizsin. Denizle senin aranda hiçbir fark kalmadı... Şimdi yavaş yavaş deniz tekrar dalgalanmaya başladı. Sen tekrar bir dalga oldun. Aşağı yukarı hareket ettiğini düşün. Dalga olarak bir kumsala yaklaştığını düşün. Kumsala doğru diğer dalgalarla gidiyorsun. Kumsal yaklaştı, yaklaştı ve yaklaştı. Nihayet kumsala vardın. Yavaşça kumların üzerine yayıldın, kumların içine yayıldığını düşün. Kumların içinden yavaşça aşağılara indin, indin... Kumlarla bütün oldun. Öylece kal. Birden ona kadar sayacağım. On deyince gözlerini aç.”

GERME ,GEVŞEME ÇALIŞMASI
Öğretmen yönerge verir.
“Ellerini yumruk yap sık, iyice sık. Şimdi gevşet. Yüzünü buruştur, gözlerini sıkıca yum, şimdi gevşet. Ağzını iki yana güler gibi aç ve ger, gevşet. Ayak parmaklarını serbestçe içe doğru bük, gevşet.”

kardelenays

İLİŞKİ KURMA, İLETİŞİM VE HAREKET ÇALIŞMALARI

Bu çalışmalar , birbirlerinin isimlerini öğrenmiş, birbirleriyle tanışmış olan çocuklar arasındaki iletişimi, sosyal ilişkileri, hareketlere dayalı etkinliklerle geliştirmeyi amaçlar. Büyük motor hareketlere dayanan etkinlikler sırasında hem bedensel enerjisini harekete geçirir hem de gruptaki diğer çocuklarla sözlü ve sözsüz olarak iletişim kurar ve diğer çocuklarla sosyal olarak bütünleşir.

İYİLİK MELEĞİ

Grupta iki alt grup oluşturulur. Bir grup iyilik melekleri, diğer grup iyilik yapılacak gruptur. İyilik meleği rolündekiler diğer gruptan bir kişiyi kendine seçer. Bundan çocuğun haberi olmamalıdır. Kararlaştırılan sürede üç iyilik yapılır. (Okul öncesi çocuklar için gün boyu, ilköğretim çocukları için 3 gün yada bir hafta). Süre sonunda iyilik yapılanlar kendilerinin iyilik meleklerini tahmin etmeye çalışırlar ve yapılan iyilikleri anlatırlar.
İkinci aşamada roller değiştirilir.

NOT:

• İyi davranışlar nelerdir konusunda önceden tartışma yapılmalıdır.
• İyilik yapılacak çocuk iyilik meleğini kesinlikle bilmemelidir.
• Öğretmen olumlu davranışlar konusunda iyilik meleklerine yardımcı olabilir.

TARTIŞMA: Her çocuk kendisine iyilik yapan çocuğun adını söyler. Yapılan iyiliklerin neler olduğu ve neden iyi olduğu tartışılır.Roller sırasında hissedilen duygular paylaşılır. Arkadaşlar arasındaki olumlu ve olumsuz davranışlar ve bunların olası sonuçları üzerinde konuşulur.

SIRT SIRTA DANS
Çocuklar eş olarak sırt sırta verirler. Bu sırada yavaş tempoda bir müzik açılır. Her iki çocuk bir birleriyle olan bedensel teması kaybetmeden , biri diğerinin hareketlerini taklit eder. Bu sırada hareketleri aynen yapmak ve birbirinden kopmamak esastır.

Değişken tempolu müziğin ezgisine uyulmaya çalışılır. Müzik yavaşlayınca hareket yavaşlar, müzik hızlanınca sert ve hızlı bir hareket olur.

TARTIŞMA:

Etkinliğin sonrasında çiftlerdeki çocuklarla ne hissettikleri konuşulur.Çalışmanın hoşlarına giden ve onları zorlayan yönleri konuşulur. Birbirine uyum ve işbirliğinin önemi, dayanışma gibi kavramları vurgulamak ve açıklamak için uygun bir etkinliktir.

AYNA VE GÖRÜNTÜ
SÜREÇ: İki kişilik gruplarla paralel çalışma.
Çocuklar çiftler halinde dağılırlar, biri ayna diğeri aynaya bakan kişi rolünü alır. Aynaya bakan çocuğun hareketleri yavaş olmalıdır. Ayna, bakan çocuğun aynısını yapmaya çalışır.bir süre sonra rollerini değişirler. Ayna ve aynaya bakan arasında bir metrelik ara olmalıdır.

MAVİ RENKLİ BİR ŞEY TUT
Öğretmen gruba odada bulunan mavi renkli bir şey tutmaları yönergesini verir. Çocuklar önlük, pano,çanta vb mavi olan eşyaları tutar ve ne tuttuğunu söyler.
Bu çalışma renk yerine vücut bölümleri vb şeklinde de olabilir.

YANGIN SÖNDÜRME
Çocukların arasında rol dağılımı yapılır. Masa, koltuk, halı , ateşle oynayan çocuk, itfaiyeciler olarak. Çocuk ateşle oynarken elinden ateşi düşürür ve eşyalar yanmaya başlar. İtfaiyeciler gelir ve yangını söndürür. Bu canlandırma orman yangını olarakta yapılabilir.

TARTIŞMA:

• Yangın nasıl çıktı ?
• Yangını kim çıkardı ?
• Önce ne tutuştu?
• Yangın nasıl söndürüldü ?
• Yangın sönünce geride ne kalır ?
• Neler yanar ?
• Yangını kimler söndürür?
• Evde yangın çıkmaması için neler yapmalıyız ?

FARKLI BÖLGELERDE DUYGUNU GÖSTER

Odada dört farklı bölge belirlenir ve çocuklara sözel olarak tanımlanır.

1. Bölge: soğuk/yalnız/üzgün
2. Bölge: sıkıntılı/gergin/korkmuş
3. Bölge: rahatsız /kızgın
4. Bölge: hoş/yumuşak/mutlu

Çocuklar birer birer her bölgeye gider ve o bölgeye uygun davranmaya çalışırlar. Sözel olarak anlatım yapılmaz. Bölgeler öğretmen tarafından hatırlatılabilir. Bölgeler geçiş 4-5 kişilik gruplarla da olabilir. Duyguları gösteremeyenler zorlanmazlar.

TARTIŞMA:

• Kendinizi ne zaman yalnız hissedersiniz ?
• Ne olunca yalnız hissedersiniz ?
• Kendinizi yalnız hissettiğiniz bir durumu anlatır mısınız ?
• Sizi neler kızdırır?
• Ne olunca kızarsınız ?

Kaynak : Doç. Dr. Alev ÖNDER (Epsilon Yay. 2002)

bisgen

güzel bilgiler verilmiş, paylaştığınız için teşekkürler