izlek

Evrim genelde ağır işleyen ve aşamalı bir süreç olsa da, süreci çok daha hızlı yaşayan canlılar da var. Califomia Üniversitesi (Irvine) araştırmacıları, yaşam döngüsü kısa olan, hızlı büyüyen, özellikle de tek yıllık bitkilerin iklim değişimine yalnızca birkaç yıl gibi çok kısa bir sürede uyum sağlayabildiklerini göstermiş bulunuyorlar.

“Bazı türler, çevresel değişikliklere ayak uydurabilecek hızda evrim geçirebilirler” diye anlatıyor araştırmacılardan Arthur Weis. “Ancak küresel ısınma bu değişimin hızını etkileyebilir, bazı türler de bu hıza uyum sağlayamaz. Sözgelimi, yaşam döngüleri daha uzun olan bitkiler, böyle bir evrim hızına yetişmelerine olanak sağlayacak sayıda kuşak oluşturamazlar.”

Çalışmalarını, kuzey yarımkürede çok yaygın olarak bulunan şalgam bitkisiyle yürüten araştırmacılar, üniversite kampüsü yakınından farklı zamanlarda topladıkları iki grup tohumu, serada aynı zaman diliminde yetiştirerek işe başlamışlar. İlk grubun toplandığı dönem, 1997 baharı. Bu, kampüs çevresinde yaklaşık beş yıl süren bir kurak dönemin iki yıl öncesine karşılık geliyor. İkincisiyse 2004 kışında toplanmış; yani kuraklığın bitiminden hemen sonra. Bitkiler, daha sonra yine gruplara ayrılmış ve her biri için farklı bir sulama stratejisi izlenmiş. Bütün durumlarda kurak dönem sonrası grubun daha erken çiceklendiği görülmüş; sulama stratejisi ne olursa olsun.

“Genetik zamanlama”da görülen bu kaymayı doğrulamak için bu sefer de birkaç kuşağın birarada yetiştirildiği bir başka deneyin sonuçlarıysa yeni çiçeklenme zamanının yalnızca iklimsel koşul değişimine basit bir tepki değil, aslında evrimsel bir değişim olduğu konusunda araştırmacıları ikna etmiş durumda. Ekip, sonuç olarak şöyle bir öneride bulunuyor: “Büyük miktarlarda tohum toplayıp onları dondurursak, bunlar bir sonraki araştırmacı kuşağı için bulunmaz değerde bir kaynak olacaktır. Çünkü küresel ısınma nedeniyle evrim patlamasının yolu şimdiden açılmış bulunuyor. Hemen davranırsak, türlerin iklim değişimine nasıl yanıt verdiğiyle ilgili olarak ilerisi için önemli araçlar sağlamış olacağız.”

University of Califomia - Irvine Basın Duyurusu, 8 Ocak 2007

__________________
Hayat bir izlektir...