Yangtze nehir yunusu yok oldu mu ?
Çin nehir yunuslarının dünyada kalmış son örneklerini görüntülemek üzere, hem görsel hem işitsel izleme aygıtlarıyla donanmış olarak Yangtze Nehri’ne giden uluslararası bir araştırma ekibi, altı haftalık inceleme gezisinden ne yazık ki eli boş döndü. Bütün alanı didik didik taradıklarını söyleyen araştırmacıların tek bir nehir yunusu görmeden, daha da ötesi varlığına ilişkin tek bir kanıta rastlayamadan dönmüş olmalarının uzmanlara göre tek bir anlamı olabilir: türün yok olmuş olması! Eğer bu doğruysa, ki şimdilik öyle görünüyor, Yangtze nehir yunusu, insan etkisiyle yok olmuş olan ilk cetacea (balina, yunus ve domuz balıklarını barındıran memeli takımı) üyesi olacak. Bu, yalnızca bir türün değil, Yangtze Nehri’ne özgü olup 20 milyon yıllık bir süreç içinde başka balina ve yunuslara ayrı ayrı evrimle-şen koca bir hayvan ailesinin de kaybı demek. Bu anlamda ‘yaşayan fosil’ olarak nitelendirilen bu nehir yunusu, denizi terkedip de Yangtze Nehri’ne yüzdüğü 3 milyon yıl öncesinden bu yana değişmeden kalmıştı.
Türlerin birden fazla etken tarafından doğrudan ya da dolaylı olarak tehdit edilebilmesi, bu etkenlerin de birbirleriyle önceden tahmin edilemeyen biçimlerde etkileşime girebilmesi, herhangi bir yokoluşu kesin bir nedene bağlamayı olanaksız kılsa da, Yangtze nehir yunusu için gerçekçi sayılabilecek nedenler var: şu anda 1,3 milyar civarında olduğu tahmin edilen ve artmakta olan nüfustan kaynaklanan gürültü kirliliği, kimyasal kirlilik, zehirli kimyasalların ve patlayıcıların da kullanıldığı aşırı avlanma, yoğun nehir trafiği vb...
Bu güzel hayvan için artık büyük olasılıkla çok geç. Ancak Çin Hükümeti aynı şeyin nehrin başka türlerinin başına gelmemesi için çalışmalar başlatmış durumda.
Whale and Dolphin Conservation Society Basın Duyurusu, 14 Aralık 2006
|