Açlıktan ölüyorsunuz, karşınızda camdan incecik bir tüp, 1/4’ü suyla dolu ve suyun üzerinde iştah kabartıcı, ama ulaşılmaz bir fıstık yüzüyor. Tüpü ters çeviremiyorsunuz. Ne yapardınız? Almanya’daki Leipzig Hayvanat Bahçesi’nde yaşayan beş orangutanın buldukları ve çoğu insana (ne yazık ki!) taş çıkartacak ‘dahiyane’ çözüm karşısında, Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitü araştırmacılarının ağızları tek kelimeyle açık kalmış. Çözümleri, yakındaki bir şişeden defalarca ağızlarına doldurdukları suyu, fıstığın seviyesi yükselene kadar tüpün içine püskürtmek. Üstelik bunu yalnızca biri değil, beşi birden akıl ediyor. “Başlamadan önce, bunun epeyce karmaşık bir deneme olacağını düşünmüştük” diye anlatıyor araştırmacılardan Natacha Mendes. “Böyle bir problemi, iş arkadaşlarınıza sorsanız, çoğu büyük olasılıkla hızlı cevap veremeyecek, bir kısmı da eminim yüzünüze boş boş bakacaktır.” Orangutanların başarısına parıltı katan bir unsur da, suyun şeffaf olmayan bir kapta ve tüpten uzak bir konumda bulunmasıydı.
Bunun göstergesi olduğu çok önemli bir sonuç var: orangutanların tahmin edilenden daha soyut düzeyde düşünebildikleri. “Problemi çözmek için en azından suyun görüntüsünü önceden zihinlerinde canlandırmış olmaları gerekiyor” diye açıklıyor Mendes. Su ekleyerek tüpteki su düzeyini yükseltebilecekleri öngörüsünde bulunmalarıysa apayrı bir konu. Araştırmacılar şu sıralarda, kavram ve yöntem kargaşasından kaçınmak amacıyla, devreye girmiş olabilecek zihinsel süreçleri ayrı ayrı ele alabilecekleri yeni deneyler planlamaktalar.
[Linkleri sadece kayıtlı üyelerimiz görebilirler.. ] 4 Temmuz 2007