izlek

Hollanda’nın kuzeyindeki Wadden Denizi’nde yaşayan bir horozbina balığı türü {Zoarces viviparus) ısınmakta olan okyanusların etkilerine karşı ölümüne bir mücadele veriyor. Ancak, ne yazık ki mücadeleyi kaybetmek üzere; buradaki popülasyonları neredeyse sıfıra düşmüş durumda. Talihsiz horozbinalar, kutup ayıları ya da foklar kadar medyatik olmasalar da iklim değişikliklerinin sonuçlarını -bildiğimiz kadarıyla- belki de en acı ve mutlak biçimde yaşayan canlılar oldular.

Almanya’daki Alfred Wegener Kutup ve Deniz Araştırmaları Enstitüsü’nden Hans Pörtner ve Rainer Knust, inceledikleri bu balıkların yazın 20 "C’lik su sıcaklığında herhangi bir sorun yaşamadıklarını, ama su sıcaklığının 25 °C’ye yükseldiği sıcak bir yazın ardından neredeyse tümüyle yok olduklarını anlatıyorlar. Ölüm nedeniyse daha sıcak bir ortamda yaşamalarına izin verecek hızda soluk alıp verememeleri. Araştırmacıların, yaptıkları laboratuvar çalışmalarının ardından açıkladıklarına göre, bu balıkların kalp-damar sistemleri, kendilerini rahat hissettikleri aralığın zaten üst sınırlarında çalışmakta. Artan sıcaklıkla metabolizmaları da hızlandıkça, daha fazla oksijene gereksinim duyuyorlar; ancak kalpleri bu miktarı sağlayacak kadar hızlı pompalama yapamıyor. “Horozbinalar, işte şimdi bu üst sınırı da zorlamaya çalışıyorlar” diye açıklıyor Pörtner. “Doğal yaşam alanlarından fazla uzaklaşmayı sevmedikleri için de daha serin sulara, kuzeye yüzme olasılıkları düşük. Bu durumda boğulmaktan başka çareleri yok.”

İşleri daha da kötü hale getiren, görece sıcak sularda, oksijen de dahil olmak üzere çözünmüş gaz miktarının daha az olması, ılık sulara göç eden yeni avcı türlerin ya da rakiplerin de ortaya çıkma olasılığı, ve tabii ısınmanın giderek yaygınlaşması. Tüm bu etkenler birarada ele alındığında, gelecek, nefes almak için çırpınan bu hayvanlar için hiç de parlak görünmüyor. Balıkların tek çaresi, kalp-damar sistemlerini daha yüksek sıcaklıklarda da rahat çalışacak şekilde koşullara uyum sağlamak. “Ancak, böyle bir sürecin yaşanmakta olduğuna ilişkin herhangi bir işaret yok” diyor Pörtner. “Bu balıklar, uzun-dönemde uyum sağlayabilecek olsalar bile, küresel ısınmanın şimdiki hızı, buna da izin vermeyecek gibi.”

Nature, 4 Ocak 2007

__________________
Hayat bir izlektir...