Hayvanlarda Görme Nasıl Başladı ?
Çalışmalarında evrimsel tarihin uzak geçmişine yolculuk yapan California Üniversitesi (Santa Barbara) araştırmacıları, hayvanlarda ışığı duyarlılığın, yani bir anlamda ‘görme’nin başlangıcına tanık oldular. Araştırmacılar, ele aldıkları hidra adlı su canlılarında ışığa duyarlılık genlerini (opsinler) incelemekle bir ilke imza atmış oldular. Hidralar, yüz milyonlarca yıldır var olmayı sürdürmüş Knidliler şubesinin üyeleri. Mercanlar, denizanaları ve deniz anemonları da bu gruptan.
“Çalışmamızın tek önemi, bu ‘görme’ genlerinin böylesine eski bir canlı grubunda incelendiği ilk çalışma olmasında yatmıyor” diye açıklıyor ekipten David C. Plachetzki. “Bu genlerin sünger gibi daha eski canlılarda bulunmaması, bize hayvanlarda ışığa duyarlılığın başlangıcı için bir tarih koyma olanağı sunuyor.” Bu tarih, Plachetzki’ye göre 600 milyon yıl öncesi.
Çalışma sonuçlarına göre, opsin geninin uğradığı belirli mutasyonlar, yeni genlerin farklı proteinlerle farklı biçimlerde etkileşime girmesine olanak sağlamıştı; bugün görmenin hayvan grupları arasında değişiklik gösteren genetik mekanizmasının altında yatan da, bu farklı etkileşim biçimleri. Hidralar ‘avcı' konumundaki hayvanlar. Araştırmacılar, bu hayvanlardaki ışık duyarlılığının av bulmaya yaradığı görüşündeler. Opsin geniyle üretilen proteinler tüm vücutta yer almakla birlikte, ağız bölgesinde iyice yoğunlaşmış durumda. Sonuçta, göz ya da ışık alıcıları bulunmayan bu hayvanlar, yine de ışığı algılamalarını sağlayan genetik bir mekanizmaya sahipler.
Utliversity of California-Santa Barbara Basın Duyurusu, 18 Ekim 2007
|