Renk

Günümüzden en az 500 milyon yıl önce dünya yüzeyinde büyük hayvanların ‘birdenbire’ ortaya çıkışı, Darwin’in bile yanıtlayamadığı bir giz olarak, bugüne kadar gelmeyi başardı. Kanada’nın Queen’s Oniversitesi’nden paleontolog Guy Narbonne’unsa bu soruya vereceği bir yanıt var. Araştırmacı ve ekibinin 2002 yılında Kanada’nın Newfoundland kıyılarında buldukları ve dünyadaki en eski karmaşık yaşama ait olan izler, bu tür bir yaşamın başlangıcını günümüzden 575 milyon yıldan öncesine, dünyayı tümüyle saran büyük buzulların erimesinden hemen sonraki bir döneme çekmişti.

Ekibin yeni bulgularıysa, yaklaşık 3 milyar yıl süren ve büyük çoğunluğu tek-hücrelileri kapsayan bir evrim sonunda, bu büyük hayvanların fosil kayıtlarında aniden ortaya çıkış nedenlerine ışık tutuyor. Bulgulara göre sorumlu, oksijen miktarındaki ani ve büyük artış. Araştırmacıların yaptıkları jeokimyasal incelemeler, bölgedeki Avalon yarımadasında bulunan tortulların biriktiği zamanlardaki okyanus oksijen düzeylerini ilk kez ortaya koymuş oluyor. “Çalışmamıza göre, Avalon yarımadasında hayvan fosilinden yoksun olan en eski tortullar, okyanuslarda serbest oksijenin bulunmadığı döneme karşılık geliyor.

Tortullar, sözkonusu buzul çağının hemen ardından, atmosfer oksijeninin şimdiki düzeyinin en az % 15 fazlasına kadar fırladığına ilişkin kanıtlar sunmakta. Bu tortullar aynı zamanda en eski büyük hayvan fosillerinin kanıtlarını da içeriyor” diye anlatıyor Narbonne. Aradaki bu sıkı bağlantı, ekibe göre oksijenin hayvan evriminin ilk dönemlerinde tetikleyici olarak oynadığı önemli rolü doğruluyor. Varsayımları şöyle: Eriyen buzullar, okyanuslardaki besin miktarını artırıyor, bu da fotosentez yoluyla oksijen salan tek hücreli canlıların hızla çoğalmasına neden oluyor. Ardından başlayan evrimsel sürecin oyuncuları, önce gıdalarını sudan süzen hayvanların oluşturduğu karmaşık topluluklar, ardından vücudunun her iki yanında da benzer yapılar taşıyan (bilateral) hareketli hayvanlar ve sonunda da (günümüzden 542 milyon yıl önce) Kambriyen “patlaması" olarak anılan bir süreçle ortaya çıkan iskeletli hayvanlar.

Queen’s University Basın Duyurusu, 7 Aralık 2006