Zeytin

Biliyorum; şimdi yine kızanlar ola*cak.

"Bu tartışmanın ne yeri, ne de za*manı" diyenler çıkacak. Birilerinin ekmeğine yağ sürüldüğünden dem vurulacak. Ama ben, tar*tışmak için geç bile kalındığını düşünüyorum. Şu "inananlar-inanmayanlar" dayatmalarına son vermek için herşeyin açık açık tartışılması ve tarihin tahrif edilmesine da*ha fazla kayıtsız kalınmaması gerektiğine ina*nıyorum.

Başbakan Erbakan, "Cumhuriyeti ina*nanlar kurdu" diyor ve alkış alıyor.

Oysa biz, Cumhuriyet fikrini ortaya atan kadroyu tanıyoruz. O kadro, bir özel*liği ile tanımlanacak olsa, herhalde bu özellik, "inançlı" olma özelliği değildir. Elbette ki, halkın anti-emperyalist bilinci*ne ve direniş gücüne inanıyorlardı; elbette pozitif bilimin, çağdaş düşüncenin, aydın*lanmanın ışığına inanıyorlardı, ama Erbakan'ın kasdettiği anlamda bir din inancı*nın Cumhuriyet hareketine damgasını vur*duğunu söylemek hiç mümkün değildir.

Hatta tersini öne sürmek için yeterli ka*nıt vardır:

Cumhuriyetçi kadro, dini, "işini bitir*miş, vazifesi tükenmiş, yeniden hayatiyet bulamayan bir kurum" (1) olarak görmüş*tür.

Mustafa Kemal'in 1 Kasım 1937 tarihli Meclis açış konuşması, bu konuda bir manifesto niteliğindedir. Lütfen aşağıdaki cüm*leleri dikkatle okuyunuz:

"(CHP programı)nın kapsadığı siyasetler idarede bizi aydınlatıcı ana hatlardır. Bu prensipler, gökten indirildiği sanılan kitapla*rın dogmalarıyla asla bir tutulmamalıdır. Biz, ilhamlarımızı gökten ve gaipten değil, doğru*dan doğruya hayattan almış bulunuyoruz". (2)

Cumhuriyet'in önderleri, bu tavrı sağlam*laştırmak için konuşmakla kalmadılar, kağıdı kalemi ellerine alıp okullar için ders kitapları yazdılar.

Bu kitaplardan biri, liseler için hazırlanan Tarih II kitabıdır. İlk kez 10 yıl önce Saçak dergisinde yayınlanan, Mustafa Kemal'e ait bu el yazısı notların "Muhammed'in Pey*gamberliği" bölümünde aynen şöyle yazar:

(3)

"Muhammed'in bir melek ile ve allah ile hakikaten konuşmuş olduğu kanaatinde bu*lunanlar olduğu gibi, Muhammed'in isteye*rek böyle söylediğini ileri sürenler olmuştur. Bu faraziyeleri bir tarafa bırakmak ve mese*leyi ilim ve mantık çerçevesi içinde mütalaa etmek daha doğru olur. (..) Muhammed, 'allahın resulüyüm' diyerek ortaya çıkmamıştır; bunu düşünmemiştir. Bu düşünce, senelerce mücadele ettikten ve fikirlerini neşreyledikten sonra kendisinde hasıl olmuştur."

Doğu Perinçek "Din ve Allah" kitabında, Mustafa Kemal'in kurmaya çalıştığı Cumhuriyet'te dini değil, gerçeği ve bilimi lüzumlu gördüğünü, kendi el yazısından belgelerle kanıtlar. (4)

Mustafa Kemal'in bazı demeç ve el yazıla*rı gibi, Tevhid-i Tedrisat Kanunu, Hilafetin kaldırılması, tekke ve türbelerin kapatılması türünden reformları da, hep dinin önüne bi*limi ve aklı koyma çabasının ürünleridir.

* * *



Bu örnekler de gösteriyor ki, Cumhuriyet'i kuranları Erbakan gibi "inananlar" diye kategorize etmek güçtür.

"O dönem 'inananlar', Cumhuriyet istiyor*lar mıydı?" diye sorarsanız buna da olumlu yanıt vermek çok güçtür. Dönemin gazetele*rini tarayan, herkes, Cumhuriyet ilanından ve özellikle de Hilafetin kaldırılmasından sonra "Sofu müminlerin muhalefetini" açıkça göre*bilir. (5)

Çünkü Cumhuriyetin ilk dönemi, bugün yansımalarını hâlâ yaşadığımız "dinin siya*setteki etkisinin azaltılması" çabasının ör*nekleriyle doludur. Bu çabanın doğruluğunu veya yanlışlığını tartışabilirsiniz, ama bu poli*tikayı yok sayamazsınız.

Tabii şimdi her zaman olduğu gibi, Ata*türk'ün belli dönemlerde ve çoğu zaman tak*tik nedenlerle verdiği bazı demeçler karşı argüman olarak sürülecektir. Ama ortada bir de görmezden gelinemeyecek reformlar ve el yazısı notlar var. Her konuşmasında Atatürk adını dilinden düşürmeyenlerin, şimdi din eğitimi ve imam hatiplerdeki müfredat konuları tartışılırken Mustafa Ke*mal'in kendi yazdığı tarih kitabına atıf bile yapmamaları ne tuhaf değil mi?

Yazıldıktan 70 yıl sonra bu notları, bırakın kendi kurduğu Cumhuriyetin okullarında okutmayı, ortaya çıkarıp yayınlamaya bile cesaret edemeyen bir rejimle karşı karşışayız bugün... öyle olduğu için de Cumhuri*yet'i kimlerin kurduğu konusunda herkes is*tediğini söyleyebiliyor.

Şu konuyu cesaretle ortaya koyup; ilha*mını gaipten değil, hayattan alan Mustafa Kemal'i, Erbakan'ın elinden almanın zama*nı gelmedi mi hâlâ?

(1) İçişleri Bakanı Şükrü Kaya 'tun 3 Aralık 1934 tarihli Meclis konuşması

(2) Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri I, s.405

(3) Saçak Dergisi, sayı 26, Mart 1986

(4) Din ve Allah, Doğu Perinçek, Kaynak Yayınları, İst. 1994

(5) İslamcılık Cereyanı, Prof.Dr. Tank Zafer Tunaya, Baha Matbaası, İst. 1962



Can Dündar