Zeytin

1952




31 Ocak 1952 : Yunanistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Sofokles Venizelos Ankara’ya geldi.

18 Şubat 1952 : Türkiye, NATO’ya resmen katıldı.

4 Mart 1952 : Amerikan Genel Kurmay Başkanı (daha sonra Başkan olacak olan) Eisenhower Ankara’ya geldi.

12 Nisan 1952 : Türk Devrim Ocakları kuruldu.

26 Nisan 1952 : Başbakan Menderes, Yunanistan’a resmi ziyarette bulundu.

16 Haziran 1952 : Türkiye’ye girmeleri yasak olan Osmanlı Hanedanı üyelerinin, bazı şartlarla yurda girebilmelerine dair kanun kabul edildi.

20 Ağustos 1952 : Napoli’de yapılan Avrupa Güzellik yarışmasında, Türkiye güzeli Günseli Başar birinci oldu.

3 Eylül 1952 : Ağrı Dağı’na tırmanan ilk Türk dağcıları, zirveye Türk Bayrağı diktiler.

27 Eylül 1952 : Inönü, Bursa’da konuştu: “Müstakil mahkeme, müstakil yargıç mefhumu bugün vatanın en önde gelen konularından biridir.”

11 Ekim 1952 : CHP bir bildiri yayınladı:”... Muhalefet kanunlar içinde yapmaya hakkı olduğu görevini yerine getirmekten fiilen men edilmiştir.”

22 Kasım 1952 : Gazeteci Ahmet Emin Yalman’a, Malatya’da suikast yapıldı. Yalman, yara almadan kurtuldu.

25 Kasım 1952 : Bayar, Yunan Kralı’nın ziyaretini iade etmek için Savanora
Yatıyla Yunanistan’a gitti.

24 Aralık 1952 : Öz Türkçe kelimelerle meydana getirilmiş olan 10 Ocak
1945 tarihli Anayasa, Prof. Fuat Köprülü ve 23 arkadaşının teklifi ile kaldırıldı ve 20 Nisan 1924 tarihli Anayasa tekrar yürürlüğe girdi. CHP, aleyhte oy kullandı.

40dk.com | Eğitim-Öğretim-Bilgi Deposu

 

Zeytin

1953



21 Ocak 1953 : Petrollerimizin işletilmesiyle ilgili olarak ilk anlaşma bir
Amerikan şirketiyle yapıldı.

22 Ocak 1953 : Türkiye Milliyetçiler Derneği kapatıldı.

29 Ocak 1953 : Unlü ney üstadı ve hiciv şairi, Neyzen Tevfik Kolaylı
(Doğumu:1879) öldü.

28 Şubat 1953: Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında üçlü dostluk antlaşması Ankara’da imzalandı.

4 Nisan 1953 : Dumlupınar Denizaltısı, Nato tatbikatından dönerken Çanakkale Boğazında Naboland adlı Isveç gemisiyle çarpışarak battı. Bütün çabalara rağmen geminin battığı yerin derin ve akıntılı olmasından
dolayı kurtarma çanı takılamadı ve 88 denizcimiz Şehit oldu.

6 Nisan 1953 : Menderes, Kabinesi’nde bazı değişiklikler yaptı.

24 Nisan 1953 : Nato Konseyi, Balkan Paktı’nı onayladı.

2 Mayıs1953: Izmir ve dolaylarında şiddetli deprem oldu.

18 Mayıs 1953 : TBMM, Balkan Paktı’nı oybirliği ile onayladı.

28 Mayıs1953: Kore’de şiddetli çarpışmalar meydana geldi, Türk Tugayı 155 şehit verdi.

30 Mayıs 1953 : Başbakan Menderes, Kraliçe Elizabeth’in Taç Giyme Töreninde bulunmak üzere Londra’ya gitti.

10 Haziran 1953 : Sovyetler Birliği nota vererek, iki ülke ilişkilerindeki
gerginliği hafifletmek teklifinde bulundu.

16 Haziran 1953 : Yunan Başbakanı Mareşal Papagos ve Dışişleri Bakanı
Stefanopulos Ankara’ya geldiler.

18 Haziran 1953 : Edirne ve dolaylarında şiddetli deprem.

9 Temmuz 1953 : Uşak İli kuruldu.

21 Temmuz 1953 : Profesörlerin politika ile uğraşmalarını yasaklayan kanun kabul edildi.

25 Temmuz 1953: Bayar, Avrupa’yı Asya’ya bağlayacak olan asma köprünün yapılmasının zaruri olduğunu, bunun için teşebbüslere girişildiğini söyledi.

1 Ağustos 1953 : Sovyetler, Müttefik Ulke Filolarının Istanbul’a yaptıkları
ziyaretlerden rahatsızlığını dile getirdiği bir nota verdi.

16 Ağustos 1953 : Izmir’de Panayakapu’da Hz. Meryem’in son olarak yaşadığı ‘Hacı Evi’ restore edilerek törenle ziyarete açıldı.

24 Ağustos 1953 : Amerika Başkanı Eisenhower’ın beyanatı: “Kore’deki diğer Birleşmiş Milletler askerlerinin yanında Türk Tugayı’nın elde ettiği başarılar, Türkiye’nin fevkalade savaş kabiliyetini ve hür dünyanın yanında daima yer almak azminde olduğunu ispat etmiştir.”

12 Eylül 1953 : Ağrı Havaalanı hizmete açıldı.

13 Eylül 1953 : Bayar, Amasya ve Konya Şeker Fabrikalarının temelini allı.

19 Eylül 1953 : Çanakkale Havaalanı hizmete açıldı.

11 Ekim 1953 : Bayar, Adapazarı Şeker Fabrikasını törenle hizmete açtı.

19 Ekim 1953 :167 komünistin yargılanmasına başlandı.

25 Ekim 1953 : Seyhan Barajı’nın temeli atıldı.

6 Kasım 1953 : Aydın Verem Hastanesi ve Bafra Içme Suyu tesisleri hizmete açıldı. Ankara Çimento Fabrikası’nın temeli atıldı.

10 Kasım 1953 : Atatürk’ün Naaşı, 15. Olüm Yıldönümünde Etnografya Müzesi’ndeki kabrinden alınarak Anıtkabir’deki ebedi istirahatgahına defnedildi.
Anıtkabir; Ankara’da Rasattepe’de yapılmıştır. 29 yabancı, 20 yerli projenin
katıldığı yarışmayı, bir kısım değişikliklerin yapılması şartı ile Prof. Emin Onat ve Doç. Orhan Arda’nın projesi kazanmıştır. Temeli 9 Ekim 1944’de atılmıştır.

9 Aralık 1953 : CHP’nin mallarının Hazine’ye devredilmesine dair kanun teklifi Meclis Genel Kurulu’na geldi.

10 Aralık 1953 : CHP’nin bildirisi: “... CHP, kendisini bir mal ve mülk davası karşısında değil, bir rejim davası karşısında görmektedir. Maruz kaldığımız bu muameleyi seçim mücadelesinin meşru olmayan bir tertibi saydığımızı yüksek sesle bildiririz.”

11 Aralık 1953 : Hürriyet Gazetesinin kurucusu, karikatürist, yazar ve gazeteci Sedat Simavi (Doğumu: 1896) öldü.

14 Aralık 1953 : CHP’nin haksız iktisaplarının Hazine’ye devri hakkındaki
tasarının görüşmeleri esnasında Inönü bir konuşma yaptı:”... Suçlular gibi telaşınız nedir’ Işıktan mı korkuyorsunuz? Arkadaşlar, Türk geleneklerinde fikir sahibi bir kişi 400 kişiye karşı fikrini söyler. Türk adetinde 400 babayiğit bir kişiye hücum etmez daha sonra CHP’liler Meclis salonunu terk ettiler. Tasarı 5’e karşı 341 oyla kanunlaştı.

19 Aralık 1953 : CHP’nin yeni genel merkezi Ankara’da törenle açıldı.

27 Aralık 1953 : Eski Başbakanlardan Şükrü Saraçoğlu (Doğumu:1887) öldü.

Zeytin

1954





4 Ocak 1954 : Mısır Hükümeti, Türkiye Büyükelçisi Fuat Hulusi Tugay’ın
ülkelerini terk etmesi için 24 saat süre verdi.

6 Ocak 1954 : Mısır’a protesto notası verildi.

15 Ocak 1954 : Türkiye Vakıflar Bankası kuruldu.

17 Ocak 1954 : Cumhurbaşkanı Bayar, Amerika Başkanı Eisenhower’ın davetlisi olarak Amerika’ya gitti.

18 Ocak 1954 : Yabancı Sermayeyi teşvik kanunu kabul edildi.

27 Ocak 1954 : Köy Enstitüleri kaldırıldı.
- Millet Partisi kendini feshetti.

28 Ocak 1954 : Bayar’ın ABD gezisi sırasında, Başkan Eisenhower’ın
konuşması:”... Dünyanın en çetin müdafilerinden biri olan Türk Milletini selamlıyoruz... Türkiye’nin tek bir kuşakta meydana gelen gelişmesi, zamanımızın harikalarından biridir.”

29 Ocak 1954 : Bayar, Amerikan Kongresi’nde bir konuşma yaptı.

17 Şubat 1954 : Seçim Kanunu’nda yapılan değişiklik kabul edildi.

12 Mart 1954 : TBMM’de, seçimlerin yenilenmesi oybirliği ile kabul edildi.

18 Mart 1954 : Federal Almanya Devlet Başkanı Dr. Adenauer Türkiye’ye geldi.

13 Nisan 1954 : Inönü, Istanbul’da konuştu: “... Çok iyi idare edilen bir
emniyet içinde muhalefet görevimize devam ediyoruz. Bizi bir uğradığımız yere bir daha uğratmıyorlar.”

15 Nisan 1954 : Yugoslav Devlet Başkanı Mareşal Tito, Türkiye’ye geldi.

17 Nisan 1954 : Çanakkale Zaferi Abidesi’nin yapımına başlandı.

18 Nisan 1954 : Haydarpaşa ve Salıpazarı Limanlarının temeli atıldı.
- Inönü, Mersin’de DP’liler engellemeleri ve protestoları yüzünden konuşmasını
yapamadı.

19 Nisan 1954 : Bayar, Susurluk Şeker Fabrikasının temelini allı, Izmit’te 3. kağıt fabrikasını işletmeye açtı.

22 Nisan 1954 : Bayar, Bolu’da halka hitap etti: “... Biz Kore’ye asker
gönderdik. Bunun anlamını anlamak istemeyenlerin sizlere neler söylediklerini biliyoruz. Siz de bunu hatırlarsınız, artık hakikat belli olmuştur. Bu isabetli karar memleketimize büyük iyilikler temin etmiş, aynı zamanda, Türk kahramanları, emsalsiz evlatlarımız silahlarıyla ne şekilde dövüştüklerini bütün dünyaya göstermiş bulunmaktadır.”
Bayar, Iskenderun Suni Gübre Fabrikasının temelini allı.
Bayar, Mersin Limanı’nın temelini allı.
Burdur Şeker Fabrikası’nın temeli atıldı.
Genel Seçimler yapıldı. DP: 404, CHP: 30, CMP: 5, Bağımsız: 7 Milletvekili
kazandı.
Unlü yazar Sait Faik Abasıyanık (Doğumu:1 906) öldü.
CHP’nin Hazine’ye devredilen eski binası ‘Talebe Federasyonu’nun hizmetine
verildi.
TBMM toplandı, Istanbul Milletvekili Celal Bayar, 486 oyla yeniden
Cumhurbaşkanlığına seçildi. Menderes, Kabineyi kurmakla görevlendirildi.

17 Mayıs 1954 : Menderes, 3. Kabinesini açıkladı. Menderes Kabinesi, 27’ye karşı 491 oyla güvenoyu aldı.

30 Mayıs 1954 : Kırşehir Ili,

14 Haziran 1954 : Sakarya

23 Haziran 1954 : Kurtuluş

20 Temmuz 1954 : Nevşehir İli kuruldu.

21 Ağustos1954: Liseler tekrar 11 sınıfa indirildi.

21 Eylül 1954 : Amasya Şeker Fabrikası hizmete açıldı.

23 Eylül 1954 : Gazeteci Hüseyin Cahit Yalçın, 26 ay hapse mahkum oldu.

26 Eylül 1954 : Gökpınar Elektrik Santrali hizmete açıldı.

27 Eylül 1954: Denizli Elektrik Santrali hizmete açıldı.

3 Ekim 1954 : Darende Hidroelektrik Santrali hizmete açıldı.

13 Kasım 1954 : CHP, basın hürriyeti, hakim teminatı, muhtar seçimleri, hayat pahalılığı ve ekonomik zorluklarla ilgili bir bildiri yayınladı.

24 Kasım 1954 : Kütahya Şeker Fabrikası hizmete açıldı.

3 Aralık 1954 : Inönü, Hüseyin Cahit Yalçın’ı Usküdar Cezaevi’nde ziyaret etti

15 Aralık 1954 : Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı kuruldu.

40dk.com | Eğitim-Öğretim-Bilgi Deposu

 

Zeytin

1955




24 Ocak 1955 : Zonguldak’ta maden ocağında büyük bir grizu patlaması oldu.

24 Şubat 1955: Bağdat’ta Türkiye ile Irak arasında karşılıklı işbirliği
antlaşması daha sonra Ingiltere, Pakistan ve Iran’da katıldı. ABD’de gözlemci gönderdi.

4 Mart 1955 : Türk Traktör ve Ziraat Makine AŞ. Fabrikası açıldı.

5 Mayıs 1955 : Bayar, Hüseyin Cahit Yalçın'ın cezasını affetti.
Ingiltere, CENTO’ya katıldı.
Kıbrıs’ta EOKA terör örgütü faaliyetlerine başladı.
DP kurucularından Prof. Fuat Köprülü, Dışişleri Bakanlığı’ndan Türk Kadınlar
Birliği’nin teklifi ile her yıl Mayıs ayının ikinci pazar günü "Anneler Günü" olarak kutlanmasına karar verildi

20 Mayıs 1955 : Ege Universitesi ve Karadeniz Teknik Universitesi kurulmasına dair kanun kabul edildi.

21 Mayıs 1955 : Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı (THY) kurulmasına dair kanun kabul edildi.

22 Mayıs 1955 : Kadın Kahramanlarımızdan, 1877-1878 Erzurum Savaşı’nda çatışmalara katılan Nene Hatun (Doğumu:1857) öldü.
TBMM’de, Inönü’nün “... Başbakanı durduracak hiçbir kuvvet kalmamıştır demesi
üzerine, Menderes ile Inönü arasında sert tartışmalar oldu.

10 Haziran 1955 : Istanbul’da Hilton Oteli açıldı.

1 Temmuz 1955: Devletve Ilim adamlarından Dr. Adnan Adıvar (Doğumu:1882) öldü.
- Pakistan, CENTO’ya katılacağını ilan etti.

14 Mayıs 1954 Başbakan: Adnan Menderes
Devlet Bakanı: Fatin Rüştü Zorlu
Devlet Bakanı: Dr. Mükerrem Sarol
Adalet Bakanı: Osman Şevki Çiçekdağ
Milli Savunma Bakanı: Etem Menderes
Içişleri Bakanı: NamıkGedik
Dışişleri Bakanı: Prof. Fuat Köprülü

Savaşı Komutanlarından Orgeneral Salih Omurtak(Doğumu:1889) öldü.
(CENTO) imzalandı. Pakta istifa etti.

5 Temmuz 1955 : Gazeteci Ali Naci Karacan (Doğumu:1896) öldü.

11 Temmuz 1955 : Yunanistan’a, son zamanlarda Kıbrıs’ta meydana gelen Türklere yönelik şiddet olayları nedeniyle ilk nota verildi.

18 Ağustos 1955 : TBMM’nin manevi şahsiyetine hakaret iddiasıyla 1 yıl hapis cezasıyla 4 ay Bursa’da oturmaya mahkum edilen CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek cezaevinden tahliye edildi.

21 Ağustos 1955 : 4.000 hatlık Izmir Otomatik Telefon Santrali hizmete girdi.

23 Ağustos 1955 : Kıbrıs’ta garantör ülke konumunda bulunan Ingiltere’ye,
meydana gelen olaylar üzerine ilk nota verildi.

29 Ağustos 1955 : Kıbrıs Konferansı Londra’da toplandı.

4 Eylül 1955 : Londra’da bulunan Türk vatandaşları, Kıbrıs için miting yaptılar.

6 Eylül 1955 : ‘6/7 Eylül’ olayları. ‘Selanik’te Atatürk’ün evine bomba atıldığı
haberi’ Istanbul, Izmir ve Ankara’da şiddetli protestolarla kınanmaya başlandı. Protesto gösterileri kısa zaman içinde, gayrimüslimlerin işyeri ve evlerine karşı tahrip ve yağmacılığa dönüştü. Olayların önünün alınamaması üzerine, bu üç şehirde de sıkıyönetim ilan edildi. Selanik’te böyle bir saldırının olmadığı
açıklanmasına rağmen, yağmacıları durdurmak mümkün olmadı.

7 Eylül 1955 : Gayrimüslimlere karşı başlayan tepkiler, diğer şehirlere de
sıçradı, olaylar çok güç yatıştırılabildi.
- TBMM olağanüstü toplandı.

9 Eylül 1955 : Istanbul’da üç, Ankara ve Izmir’de birer askeri mahkeme kuruldu.

10 Eylül 1955 : Içişleri Bakanı Namık Gedik istifa elli. (Bugünde böyle şerefli davranışları görmek en büyük arzumuzdur.)

12 Eylül 1955 : TBMM sıkıyönetimi 6 ay uzattı.

23 Eylül 1955 : Burdur Şeker Fabrikası hizmete girdi.
- Pakistan, CENTO’ya resmen katıldı.

30 Eylül 1955 : !stanbul’da Migros faaliyete başladı.

11 Ekim 1955 : Iran, CENTO’ya katıldı.

12 Ekim 1955 : Basına ispat hakkı verilmesini isteyen 19 Milletvekili, DP Yüksek Haysiyet Divanı’na verildi. 9 Milletvekili DP’den ihraç edildi, diğer 10 Milletvekili ise istifa etti.

23 Ekim 1955 : Genel Nüfus Sayımı yapıldı. Nüfusumuz: 24.064.763

24 Ekim 1955 : Bayındırlık Bakanı Muammer Çavuşoğlu 6/7 Eylül olaylarında uğradıkları kayıplar dolayısıyla, Izmir’deki Yunan Konsolosluğu’na, resmi tarziye yerine geçmek üzere Hükümet adına Yunan Bayrağı çekti.

25 Ekim 1955 : Elazığ Çimento Fabrikası hizmete girdi.

26 Ekim 1955 : Genç-Muş demiryolu hizmete girdi.

6 Kasım 1955 : Kayseri Şeker Fabrikası hizmete açıldı.

29 Kasım 1955 : Menderes istifa etti. Bayar, Hükümeti kurmakla tekrar Menderes’i görevlendirdi.

8 Aralık 1955 : 4.Menderes Kabinesi kuruldu. 58’e karşı 398 oyla güvenoyu aldı.

17 Aralık 1955 : 6/7 Eylül olaylarından sonra Istanbul, Izmir ve Ankara’da sürdürülen sıkıyönetim, Ankara ve Izmir’de kaldırıldı.

20 Aralık 1955 : Hürriyet Partisi kuruldu.

Zeytin

1956




2 Ocak1956: Akşehirve Ankara İlköğretmen Okulları açıldı.

7 Ocak 1956 : Konya Kiremit ve Tuğla Fabrikası açıldı.

14 Ocak 1956 : Istanbul’da Divan Oteli açıldı.

18 Ocak 1956 : Atatürk’ün kız kardeşi Makbule Atadan (Doğumu:1885) öldü.

6 Şubat 1956 : Şekerbank kuruldu.

23 Şubat 1956 : Meclis’te, Emin Kalafat’ın, Inönü’nün 6/7 Eylül olaylarından söz etmesinin vatanperverlikle bağdaşmadığını söylemesi üzerine olaylar çıktı. Inönü, “Geçen hafta sözümü geri almıştım, bu defa almayacağım dedi. CHP topluca salonu terketti.

25 Şubat 1956 : Çoruh ilinin adı Artvin olarak değiştirildi.

1 Mail 1956 : 6/7 Eylül olaylarında zarar görenlere tazminatları ödenmeye başlandı.
- Istanbul Belediyesi ve Valiliği birbirinden ayrıldı.

8 Nisan 1956 : Seyhan Barajı faaliyete başladı.

25 Nisan 1956 : Tuzla Jeep Montaj Fabrikası hizmete açıldı.

17 Haziran 1956 : TBMM’nin manevi şahsiyetine hakaret iddiasıyla 1 yıl hapis cezasıyla 4 ay Bursa’da oturmaya mahkum edilen CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek, cezasını tamamlayarak Ankara’ya geldi.

27 Haziran 1956 : Toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanunu görüşmelerinde, lnönü:”Aramızdaki farkı bilelim. Biz mutlakıyetten bugüne geldik, siz bugünden mutlakıyete gidiyorsunuz.” dedi. Muhalefet topluca salonu terk etti. Tasarı DP’lilerin oylarıyla yasalaştı.

8 Temmuz 1956 : Muhalefet Liderleri, Inönü, Karaosmanoğlu ve Bölükbaşı müşterek bir tebliğ yayınladı.
- ABD Başkan Yardımcısı Nixon (daha sonra Başkan olacaktır), resmi ziyarette
bulunmak üzere Türkiye’ye geldi.

15 Temmuz 1956 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Cemil Cahit Toydemir (Doğumu :1883) öldü.

13 Ağustos 1956 : Bakanlar Kurulunca, ortaokullarda din dersi okutulmasına karar verildi.

30 Eylül 1956 : Erzurum Şeker Fabrikası ve Telefon Santrali hizmete girdi.
- Erzincan Şeker Fabrikası hizmete girdi

Zeytin

1957




23 Ocak 1957 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nin (ODTÜ) kuruluş kanunu kabul edildi.

17 Mayıs 1957: Yazar ve eleştirmen Nurullah Ataç (doğ:1898) öldü.

26 Mayıs 1957 : Bolu ve dolaylarında şiddetli deprem.

7 Haziran 1957 : Erzurum Atatürk Universitesi kuruluş kanunu kabul edildi.

30 Haziran 1957 : Sanayi Bakanlığı kuruldu.

1 Temmuz 1957 : 30 Haziran 1954 tarihinde Ilçe yapılan Kırşehir yeniden il yapıldı.

2 Temmuz 1957 : Osman Bölükbaşı tutuklandı.

7 Eylül 1957 : DP kurucularından Prof. Fuat Köprülü partisinden istifa etti.

11 Eylül 1957 : TBMM’de seçimlerin yenilenmesi kabul edildi.

16 Eylül 1957: Istanbul’da 12.000 evlik Ataköy toplu konutlarının temeli atıldı.

1 Ekim 1957 : TBMM eski Başkanlarından Mustafa Abdülhak Renda (doğ:1881) öldü.

11 Ekim 1957 : Afyon Çimento Fabrikası hizmete girdi.

27 Ekim 1957 : Genel Seçimler yapıldı. DP: 419, CHP: 173, CMP: 4, HP: 2, Bağımsız: 2 Milletvekili kazandı.

1 Kasım 1957 : TBMM, 11. Dönem çalışmalarına başladı. Istanbul Milletvekili Celal Bayar 413 oyla, 3. defa Cumhurbaşkanlığına seçildi. Kabineyi kurmakla Adnan Menderes görevlendirildi.

25 Kasım 1957 : Basın Yayın ve Turizm Bakanlığı kuruldu.
-5. Menderes Kabinesi kuruldu.
Başbakan : Adnan Menderes
Devlet Bakanı ve Başb. Yrd. : Tevfik Ileri
Devlet Bakanı : Emin Kalafat
Devlet Bakanı : Muzaffer Kurbanoğlu
Adliye Bakanı : Esat Budakoğlu
Milli Savunma Bakanı : Şemi Ergin
Içişleri Bakanı : Dr. Namık Gedik
Dışişleri Bakanı : Fatin Rüştü Zorlu
Maliye Bakanı : Hasan Polatkan
Milli Eğitim Bakanı : Celal Yardımcı
Bayındırlık Bakanı : Etem Menderes
Ticaret Bakanı : Abdullah Aker
Sağlık Bakanı : Dr. Lütfi Kırdar
Gümrükve In. Bakanı : Hadi Hüsmen
Tarım Bakanı : Nedim Okmen
Ulaştırma Bakanı : Gen. Fevzi Uçaner
Çalışma Bakanı : Hayrettin Erkmen
Sanayi Bakanı : Samet Ağaoğlu
Basın-Yayın Bakanı : Sıtkı Yırcalı
Imar Bakanı : Medeni Berk

4 Aralık 1957 : 5.Menderes Kabinesi 133’e karşı 403 oyla güvenoyu aldı.

28 Kasım1957: Hürriyet Partisi fesih kararı aldı. CHP ile güç birliğine karar verildi.

9 Aralık 1957 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Tümgeneral Ali Ihsan Sabis (Doğumu:1882) öldü.

27 Aralık 1957 : Meclis iç tüzüğünde bazı değişiklikler yapıldı.

Zeytin

1958




3 Ocak 1958 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Cafer Tayyar Eğilmez (doğ:1877) öldü.

16 Ocak 1958 : Istanbul’da 9 Subay tutuklandı. ‘9 Subay Olayı’ olarak
adlandırılır.

19 Ocak 1958 : Milli Savunma Bakanı Şemi Ergin istifa etti.

28 Ocak 1958 : Kıbrıs’ta Türklere yönelik şiddet olayları meydana geldi. Ingiliz askeri Türklere karşı ilk defa silah kullandı.

31 Ocak 1958 : TBMM, Kıbrıs’ta Ingiliz askerlerinin Türklere karşı silah
kullanması dolayısıyla lngiltere’yi kınadı. . .

1 Mart 1958 : Deniz Yolları Idaresi’nin Izmit Körfezinde çalışan Usküdar vapuru, öğrencilerle dolu olduğu halde, aniden çıkan bir kasırga sonucu battı. Birçok öğrenci ve mürettebat boğuldu.

9 Nisan 1958 : CHP’nin yayın organı olan Ulus Gazetesi 1 ay süre ile kapatıldı.

9 Mayıs 1958 : Imar ve Iskan Bakanlığı kanunu kabul edildi.

26 Mayıs 1958 : Tutuklu bulunan 9 Subayın mahkemesine başlandı.

28 Mayıs 1958 : Basın suçlularının affı tasarısı, DP’lilerin oyu ile reddedildi.


31 Mayıs 1958 : Haydarpaşa Limanı’nın 1.Kısmı Hizmete girdi.

2 Haziran 1958 : Inönü’nün, Istanbul CHP Merkezi’nde yaptığı basın
toplantısındaki demecine yayın yasağı konuldu.

7 Haziran 1958 : Istanbul’da Beyazıt Meydanı’nda Büyük Kıbrıs mitingi yapıldı.

12 Haziran 1958 : Ankara’da Büyük Kıbrıs mitingi yapıldı.

14 Haziran 1958 : Türk Hükümeti, Ingiltere’nin Kıbrıs planını kabul etmedi.

21 Haziran 1958 : Eskişehir, Bursa ve Maraş’ta Kıbrıs mitingleri yapıldı.

14 Temmuz 1958 : Irak Kralı Faysal, Prens Abdülillah ve Başbakan Nuri Sait
öldürüldü.

15 Temmuz 1958 : ABD, Lübnan’a asker çıkardı.

17 Temmuz 1958 : Ingiltere, Urdün’e asker çıkardı.

20 Temmuz 1958 : Irak’taki olaylar dolayısıyla kısmi seferberlik hazırlıklarına başlandı.
-Inönü, halkı milli birliğe davet etti: “Türk Milleti, güç olaylar karşısında,
fedakarlıkta birbiriyle yarış ederek beraber hareket etmesini bilen bir millettir.” dedi.

9 Ağustos 1958 : Ingiliz Başbakanı McMillan gelişen son olaylar üzerine
Türkiye’ye geldi.

7 Eylül 1958: Soma Termik Santrali hizmete açıldı.

21 Eylül 1958 : Manisa ve Denizli Tekstil Fabrikaları hizmete açıldı.

22 Eylül 1958: Izmir Alsancak Limanı hizmete girdi.

23 Eylül 1958 : Aydın Tekstil Fabrikası hizmete açıldı.

25 Eylül 1958 : Kemer Barajı ve Hidroelektrik Santrali hizmete girdi.

1 Ekim 1958 : Ingiltere’nin hazırladığı ve Türkiye’nin kabul etmiş olduğu, yeni Kıbrıs planı uygulanmaya başlandı.
- Kıbrıs bunalımı, Türkiye ile Yunanistan arasında daha da yoğunlaşıyor.
- Diyanet Işleri Başkanı Eyüp Sabri Hayırlıoğlu’nun, Batı Trakya’da yayınlanan
Sebat gazetesinin bir sorusu üzerine gazeteye gönderdiği cevap: “... Kur’an’ın Türk Harfleriyle yazılması doğru değildir

1 Kasım 1958 : Büyük Şair Yahya Kemal Beyatlı (Doğumu:1884) öldü.

3 Kasım 1958 : CHP’nin yayın organı Ulus gazetesi 1 ay süre ile tekrar
kapatıldı.

7 Kasım 1958: Yazar Aka Gündüz (Doğumu:1885) öldü.

17 Kasım1958: Erzurum Atatürk üniversitesi, Cumhurbaşkanı Bayar tarafından açıldı.

25 Kasım 1958 : 9 subaydan (9 subay olayı) 8’i beraat etti.

27 Kasım 1958 : Pınarhisar Çimento Fabrikası açıldı.

30 Kasım 1958 : Akis Dergisi başyazarı, Inönü’nün damadı Metin Toker, Nihat Erim’in manevi şahsiyetini tahkirden bir yıllık hapis cezasına çarptırıldı.

31 Aralık 1958 : Demirköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali hizmete açıldı.

Zeytin

1959





5 Şubat 1959 : Türk-Yunan görüşmeleri Zürih’te başladı.

10 Şubat 1959 : Inönü’nün, CHP Grubunda, ‘Milletvekillerine zam teklifinin reddedilmesini isteyen’ önergesi oybirliği ile kabul edildi.

11 Şubat 1959 : Zürih Antlaşması imzalandı. Türkiye ile Yunanistan arasında, Kıbrıs Cumhuriyetinin kurulmasıyla ilgili şartlar tespit edildi.

16 Şubat 1959 : Milletvekillerine zam teklifi, 144 CHP’li ve 1 DP’linin aleyhte oyuna rağmen 249 oyla kabul edildi.

17 Şubat 1959 : Başbakan Menderes’i Londra’ya götüren uçak, Gatwick Kasabası yakınlarında düştü. 14 kişinin öldüğü kazada Başbakan Adnan Menderes kurtuldu. Olayın Türkiye’de duyulması üzerine, bir süredir
Iktidar ile Muhalefet arasında süren gerginlik bir anda yerini ılımlı bir ortama
bıraktı. Ancak bu bahar havası sürdürülemedi.

19 Şubat 1959 : Kıbrıs konusunda Londra Antlaşması imzalandı. Türkiye,
Ingiltere, Yunanistan, Kıbrıs Türk ve Rum temsilcileri tarafından imza edildi.

4 Mart 1959 : TBMM, Londra Antlaşması’nı, muhalefetin 13Ş red oyuna karşın 347 oy ile kabul etti.

24 Nisan 1959 : Inönü’nün 28 Aralık 1958 tarihinde Ankara Il Kongresinde yaptığı konuşmadan dolayı dokunulmazlığının kaldırılması istenildi.

1 Mayıs 1959 : Uşak’ta Ismet Inönü’nün başına taş atıldı. 12 kişi tutuklandı.

2 Mayıs 1959 : !zmir’de bir süre önce meydana gelen protesto ve gösterilerin yayınlanması yasaklandı.

4 Mayıs1959 : Istanbul’da meydana gelen olayların yayınlanması yasaklandı.
- Inönü, Izmir’de basın toplantısı düzenledi : “... Seyahatimin nihayetini çok
huzurlu idrak ettim. Basının memleket meselelerine gösterdiği çok feyizli ilginin minnettarıyım.”

7 Mayıs 1959 : Yunanistan Başbakanı Karamanlis, resmi ziyarette bulunmak için Türkiye’ye geldi.

20 Temmuz1959: TBMM’de sert tartışmalardan sonra ara seçimlerin ertelenmesi kabul edildi.

29 Temmuz 1959 : Istanbul’da 3, Nazilli’de 1 gazeteci hapse mahkum edildi.

2 Ağustos 1959 : Diyarbakır’da ‘Sinan 1’ petrol kuyusu işletmeye açıldı.

27 Eylül 1959 : CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek istifa elli.

7 Kasım 1959 : Milletvekili Osman Bölükbaşı 10 ay hapse mahkum oldu.

18 Kasım 1959 : Yüksek Islam Enstitüsü, Istanbul’da geçici olarak Imam Hatip Okulu’nda öğretime başladı.

6 Aralık 1959 : Amerika Başkanı Eisenhower resmi ziyarette bulunmak üzere Türkiye’ye geldi.

16 Aralık 1959 : Vatan Gazetesi 1 ay süre ile kapatıldı.

30 Aralık 1959 : CHP Grubu, Hükümetin ‘Bedelsiz ithal oto getirilmesi tasarısı’ üzerine, Milletvekillerine olumsuz görüş tavsiyesi aldı.

Zeytin

1960




5 Ocak 1960 : Nur Cemaati lideri Said-i Nursi, İstanbul’a geldi. Nurcular
faaliyetlerini genişletiyorlar.

8 Ocak 1960 : Hirfanlı Barajı hizmete girdi.

25 Şubat 1960 : CHP’den Cemil Sait Barlas, 10 ay hapse mahkum oldu.

26 Şubat 1960 : Hükümet, Inönü’nün diğer birkaç milletvekili ile birlikte
dokunulmazlığının kaldırılmasını istedi.

7 Mart 1960 : Gazeteci Ahmet Emin Yalman, 15 ay 16 günlük mahkumiyetini çekmek üzere cezaevine girdi.

2 Nisan 1960 : Inönü’nün Kayseri gezisinde olaylar çıktı.

5 Nisan 1960 : CHP Meclis Grubu, yayınladığı bildiriyle, son olaylar üzerinde durarak, yurdun selameti bakımından seçimlerin bir an önce yapılmasını istedi.

7 Nisan 1960 : Başbakan Menderes Parti Grubunda konuştu 1960 “Memleket bugün kabili idare olmaktan çıkmıştır. Işler çoktan laçka olmuştur. Adliye işlemez hale gelmiş, idare aciz düşmüştür...”

15 Nisan1960: Gazeteci Ahmet Emin Yalman, sağlık durumundan ötürü tahliye edildi.

18 Nisan1960: DP Bursa Milletvekili Mazlum Kayalar ve Denizli Milletvekili Baha Akşit’in, ‘CHP’nin yıkıcı, gayri meşru ve kanun dışı faaliyetlerinin memleket
sathında cereyan tarzı ve bunların mahiyetlerinin nelerden ibaret olduğunu
tahrik, tespit ve memleketin her tarafında yaygın bir halde görülen kanun dışı
siyasi faaliyetlerin muhtelif sebeplerine intikal etmek, matbuat meseleleriyle
adli ve idari mevzuatın ne suretle tatbik edilmekte olduğunu tetkik eylemek
üzere Meclis tahkikatı açılmasını isteyen önergeleri’ kabul edildi. Onergenin
görüşülmesi esnasında Mecliste sert tartışmalar yaşandı. Inönu Biz demokratik
rejimi kurduk. Bu demokratik rejimi, istikametinden ayırıp baskı rejimi haline
getirmek tehlikeli bir şeydir. Bu yolda devam ederseniz, ben de sizi kurtaramam
dedi.

27 Nisan 1960 : Tahkikat Encümeni Salahiyet Kanunu, uzun ve çetin tartışmalardan sonra kabul edildi. 12 CHP Milletvekili 3-6 celse çıkarma cezası aldı. CHP Lideri Inönü, 12 celse çıkarma cezasına çarptırıldı. Meclis görüşmelerinin yayınlanması yasaklandı.

27 Nisan 1960 : Mersin Limanı hizmete açıldı.

28 Nisan 1960 : Istanbul ve Ankara’da meydana gelen olaylar üzerine iki şehirde de sıkıyönetim ilan edildi.
- Istanbul Universitesi’nde, DP aleyhinde gösteri yapıldı.

29 Nisan 1960 : Ankara ve Istanbul Universiteleri bir ay süre ile kapatıldı.

1 Mayıs 1960 : Istanbul’da bir günlük, gündüz sokağa çıkma yasağı kondu.

2 Mayıs 1960 : NATO Bakanlar Konseyi, Istanbul’da toplandı. Protesto gösterileri yapıldı.

3 Mayıs 1960 : Inönü, Başbakan Menderes’in radyo konuşmasına cevap vererek yapılan isnatları reddetti, Meclis ve basında fikirlerini açıklamak imkanından yoksun olduğu için, cevabının radyoda yayınlanmasını istedi.

3 Mayıs 1960 : Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Cemal Gürsel, yazılı olarak hükümeti uyarmak istedi. (mektup ihtilalden sonra açıklanmıştır.)
“Aziz Vekilim, Dün geceki konuşmalarımızın ışığı altında, zatı alinizi memleketin huzur ve istikrarı için alınması lazım gelen tedbir ve kararlar hakkındaki görüşlerimi arz etmeyi milli ve vatani bir vazife bilirim.

Sayın Başbakanın açıklamalarını dinledim ve okudum. Bunlarda, benim düşüncelerimin kabulüne müsait bir zemin henüz mevcut olmadığı aşikar olarak
belli ise de, yine de düşüncelerimin sizlere iblağının zaruretine inanıyorum.
Muhterem Vekilim, Şu hakikati kabul etmek lazımdır ki, Kayseri hadiseleriyle başlayıp son karar ve feci olaylara kadar devam eden vaka’lar vatandaş ruhunda derin teessürve Hükümete karşı telafisi güç hoşnutsuzluklaryaratmıştır. Hele, Ordunun, talebelere karşı akılsızca kullanılması işin vahametini artırmış, Ordu mensuplarında huzursuzlukve güvensizlik hisleri belirmiş, korkulan şey olmuş, Ordu politikaya karıştı rılmıştır.

Sayın Vekilim, Bu ahval küçümsenecek, cebir ve şiddetle geçiştirilecek şeylerden değildir.

Memleket, Hükümet ve Partinizin düştüğü bu müşkül vaziyeti kurtarmak için
sükunetli, fakat ciddi ve cezri tedbirler almak lazımdır. Bu tedbirler şunlar
olmalıdır:
1-Cumhurbaşkanı istifa etmelidir. Çünkü bütün fenalıkların bu zattan geldiği
hakkında memlekette umumi bir kanaat vardır.
2-Kabinede iyi kabul edilmeyen ve suihalleri bütün memlekette yayılmış bulunan
zevat çıkartılmalı, yeni Kabine mutlak dürüst, makul, zorcu değil, adalet ve
şefkat hissi taşıyan zevattan kurulmalıdır. 3-Istanbul, Ankara Valileri, Emniyet
Müdürleri süratle değiştirilmelidir.
4-Ankara Orfi Idare Kumandanı derhal değiştirilmelidir.
5-Son çıkarılan ve tahkikat komisyonları ihdas eden kanun kaldırılmalıdır.
6-Mevkuf gazeteciler af kanunu ile kısa zamanda tahliye edilmelidir.
7-Son hadiselerde tevkif edilen talebeler serbest bırakılmalı, ilim müesseseleri
yeniden faaliyete geçmelidir.
8-Şimdiye kadar çıkarılan bütün antidemokratik kanunlar tedricen
kaldırılmalıdır.
9-Vatandaşın hürriyet ve eşit muamele hakkına mutlak surette riayet edilmelidir.
10-Ordunun meseleleri süratle halledilmelidir.
11-Din istismarcılığından vazgeçilmelidir.
12-Suiistimaller oluyor mu, bilmiyorum, fakat, olduğu hakkında umumi bir kanaat
mevcuttur ve milletin hükümete itimatsızlığına sebep olmaktadır. Bu gibi
kötülüklerin süratle bertaraf edilmesi lazımdır. 13-Müstesna zamanlar ve günler
haricinde Hükümet büyüklerinin memleket gezilerinde suni büyük vatandaş
toplulukları ile karşı lanmaları usulü terk edilmelidir.

Muhterem Vekilim, Bu yazdıklarım asla bir parti ve politika mülahaza ve tesiriyle yazılmamıştır. Memleketin durumunun bu tedbirlerin alınmasını zaruri kıldığına inandığım için arz edilmiştir. Sizlerin vatanperverlik ve vicdanlarınıza hitap ediyorum. Iyi düşününüz. Iyi yapınız. Memlekette çok şeyler yaptığınız muhakkaktır. Fakat, bu asla kafi değildir. Bu yapılan işleri müstemleke idarecileri de yapar, yapıyor ve yapmıştır. Asıl mühim olan toplumun ruhunda yaşama zevkve azminin geliştirilmesi hak ve hürriyet aşkının kökleştirilmesi ve vatandaş idrakinin yüksek ve necip hislerle donatılmasıdır. Olaylar bu yolda olmadığınızı göstermektedir. Talebelerin hürriyet duygusu ile yaptıkları masumane tezahürata karşı, kıtalar sevk edilmesi ve onların desteği ile emniyet kuvvetlerinin ilim yuvalarının içine kadar girerektalebeleri, profesörleri ile beraber coplarla ve kurşunlarla tedip etmesi, dünyada görülmemiş feci bir şeydir. Bu hengamede kız talebelerin yürekler parçalayan çığlıklarının analar, babalar ve halk ruhunda onulmaz yaralar açacağını ve açtığını anlamak memleketin huzuru bakımından büyük bir hata ve hazin bir gaflet olduğuna kaniim. Bizim gençlerimizde hak, adalet ve hürriyet duygularının gelişmesinden ve kemalinden memnun olmamız lazım gelmez mi? lstikbali, hissiz, duygusuz, müstemleke ruhlu, yalnız maddeci bedbaht insanlara mı bırakmak istiyoruz?

Sayın Vekilim,
Maruzatım muhakkak ki çok mühim ve hatta çok cüretkaranedir. Fakat memleket için, Milletin selameti için, Hükümet ve hatta Partinizin kurtarılması için dikkate alınması lazımdırve hatta çok lazımdır.
Saygılarımla.

5 Mayıs 1960 : Ankarada Kızılayda, Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı ve Başbakanında bulunduğu bir ortamda, gösteriler ve protestolar düzenlendi.

6 Mayıs 1960 : Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Cemal Gürsel görevinden izinli olarak ayrıldı. Gürselin en küçük birliklere kadar ulaştırılan telsiz mesajı K K.Komutanlığından izinli olarak ayrılıyorum. Bütün arkadaşlarıma veda ederim. Sizlere son sözlerim şu olacaktır: Her şeye rağmen ordunun ve taşıdığınız üniformanın şerefini daima yüksektutunuz. Bu sıralarda memlekette esen hırslı politika havasının zararlı tesirlerinden kendinizi korumasını biliniz. Ne
pahasına olursa olsun, politikadan katiyen uzak kalınız. Bu sözlerim, şerefli
ordunun, kudreti ve memleketin kaderi için hayati ehemmiyete haizdir. Bütün
gayretinizi memleket müdafaası için lazım olan kudretinizi artırmağa ve onu en
yüksek dereceye çı karmağa hasrediniz. Sizlere inanıyor, son erden büyük
kumandana kadar cümlenizi derin saygı ve sevgi hissi ile selamlıyorum.

13 Mayıs 1960: Kütahyada 1.000 hatlık otomatik telefon santrali hizmete açıldı.

18 Mayıs 1960 : Demirköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali hizmete açıldı.

21 Mayıs 1960 : Harp Okulu öğrencileri Ankarada, Iktidar Partisi aleyhinde sessiz bir yürüyüş yaptılar.

25 Mayıs 1960 : Meclis, 20 Haziran 1960 tarihine kadar tatil edildi. Bugünkü birleşimdeki konuşmaların yayınlanması yasaklandı.

27 Mayıs 1960: 27 MAYIS IHTILALI. Türk Silahlı Kuvvetleri idareyi eline aldı. Sabahın erken saatlerinde radyolardan yayınlanan bildiri

Sevgili Vatandaşlar,
Bugün demokrasimizin içine düştüğü buhran ve son müessif hadiseler dolayısıyla
kardeş kavgasına meydan vermemek maksadıyla Türk Silahlı Kuvvetleri, memleketin idaresini ele almıştır.

Bu harekata Silahlı Kuvvetlerimizin, partileri içine düştükleri uzlaşmaz durumdan kurtarmak ve partiler üstü tarafsız bir idarenin nezaret ve hakemliği altında en kısa zamanda adil ve serbest seçimler yaptırarak idareyi hangi tarafa mensup olursa olsun, seçimi kazananlara devir ve teslim etmek üzere girişmiş bulunmaktadır.

Girişilmiş olan bu teşebbüs, hiçbir şahsa veya zümreye karşı değildir. Idaremiz,
hiç kimse hakkında şahsiyata mütealliktecavuzkar bir fiile müsaade etmeyeceği
gibi edilmesine de asla müsamaha etmeyecektir. Kim olursa olsun ve hangi partiye mensup bulunursa bulunsun, her vatandaş; kanunlar ve hukuk prensipleri esaslarına göre muamele görecektir. Bütün vatandaşların, partilerin üstünde aynı milletin, aynı soydan gelmiş evlatları olduklarını hatırlayarak ve km gütmeden birbirlerine karşı hürmetle ve anlayışla muamele etmeleri, ıstıraplarımızın dinmesi ve milli varlığımızın selameti için zaruri görülmektedir.
Kabineye mensup şahsiyetlerin, Türk Silahlı Kuvvetlerine sığınmalarını rica
ederiz. Şahsi emniyetleri kanunun teminatı altındadır.

Müttefiklerimize, komşularımıza ve bütün dünyaya hitap ediyoruz. Gayemiz,
Birleşmiş Milletler Anayasasına ve insan hakları prensiplerine tamamen
riayettir. Büyük Atatürkün Yurtta sulh, cihanda sulh prensibi bayrağımızdır.
Bütün ittifaklarımıza ve taahhütlerimize sadığız. NATO ve CENTO’ya inanıyoruz ve bağlıyız. Düşüncemiz ‘Yurtta sulh, cihanda sulh’tur.

- Meclis feshedildi. Yeni anayasa ve demokratik müesseselerin kurulması
hazırlığına başlanıldı. Milli Birlik Komitesi Başkanı Org. Cemal Gürsel,
radyodan Millete seslendi

“Aziz Türk Milleti,
Bir aydan beri memlekette cereyan eden ve milleti süratle korkunç buhranlara
sürükleyen hadiseleri biliyorsunuz. Bu gidişin memleketi kanlı bir kardeş kavgası na da götürmekte olduğunu her aklı başında vatandaşın takdir ettiğine kaniyim. Dünya ahvali her gün biraz daha kötüye doğru giderken, hususi politika ihtirası yüzünden vatanımızın maddeten ve manen perişanlığa sürüklenmesi vicdan sahibi bütün vatandaşları dilhun (yüreği kanayan) etmektedir. Bu hal nereye kadar gidecek? Bu feci akıbete hissiz ve alakasız, seyirci mi kalmak lazım? Işte vatandaşlarım, bu ahvali ıstırap içinde aylardan beri düşündüm ve bu zevata çıkar yolları gösterdim. Fakat onlar kapıldıkları politika ihtirasının, şuurlarına verdiği bozukluk dolayısıyla dinlemediler ve işi zorla yürütmek sevdasına düştüler. Çıkarılan kanunlar, takip edilen hareketler Türk Milletini zincire vurmak
kastında olduklarını gösteriyordu. Bu asırda böyle bir idarenin, böyle bir
hareketin olabileceğini zannetmek Türk Milletini hissiz bir sürü olarak kabul
etmek demektir.

Hayır vatandaşlar, Türk Milleti hissiz bir sürü değil, belki bir çoğu okuma
yazma bilmez, fakat atavik bir intikalle daha çok okumuş yazmış milletlerden
daha çok fikri selime, aklı selime, vicdan ve vakara sahiptir. Işte bu
düşünceler ve mülahazalarla bu feci gidişe son vermeye karar verdim ve devletin idaresine el koydum. Derhal bütün vatandaşlara şunu ifade etmek isterim ki, asla bir diktatör olmak hevesinde değilim. Bütün emelim bu memlekette temiz, dürüst bir demokratik nizam kurmak ve devletin idaresini milletin iradesine terk etmektir. Bana inanınız ve güveniniz. Bütün milletin benimle beraber olduğuna inanıyorum. Bazı menfaatperestler, midesini ve vicdanını paraya bağlamış olanlar bu hareketimize karşı teşebbüslerde bulunmaya yeltenebilirler. Fakat onlara asla müsamaha edilmeyeceğini vatandaşlarıma temin ederim. Kötü ruhlu olanlardan bile memleketin bu nazik anında, az olsun vicdanlarını harekete geçirerek çalışmalarımıza yardım etmeseler bile, engel olmamalarını isteriz. Tekrar bana güvenmenizi, inanmanızı isterim ve sizleri sonsuz muhabbet ve saygıyla selamlıyorum.”

28 Mayıs 1960 : Cumhurbaşkanı Celal Bayar istifa etti.
- 1. Milli Birlik Komitesi Kabinesi açıklandı. Kabinede 3 askerve 14 sivil yer
aldı.
Başbakan ve Milli Say. Bk. Org. Cemal Gürsel
Devlet Bakanı Kamil Artus
Devlet Bakanı Şefik Inan
Adliye Bakanı Abdullah Gözübüyük
Içişleri Bakanı Tümg. M. Ihsan Kızıloğlu
Dışişleri Bakanı Selim Sarper
Maliye Bakanı Ekrem Alican
Milli Eğitim Bakanı Prof. Fehmi Yavuz
Bayındırlık Bakanı Daniş Koper
Ticaret Bakanı Cihat Iren
Sağlık Bakanı Prof. Nusret Karasu
Gümrük Bakanı Fethi Aşkın
Tarım Bakanı Feridun Ustün
Ulaştırma Bakanı Tuğg. Sıtkı Ulay
Çalışma Bakanı Prof. Cahit Talas
Sanayi Bakanı Muhtar Uluer
Turizm Bakanı Zühtü Tarhan
Imar ve Iskan Bakanı Orhan Kubat
- Prof. Sıddık Sami Onar Başkanlığı’nda toplanan Profesörler Kurulu ‘27 Mayıs’ın
meşru olduğu hakkında rapor verdi.

30 Mayıs 1960: DP Içişleri Bakanı Dr. Namık Gedik, tutuklu bulunduğu Harp Okulu’nda pencereden atlayarak intihar etti.

1 Haziran 1960 : Inönü, Ankara’da yaptığı basın toplantısında, ‘Ordunun
harekatından haberdar olmadığını’ belirtti.

12 Haziran 1960 : Ihtilali gerçekleştiren üst rütbeli subayların oluşturduğu ‘Milli Birlik Komitesi’nin 1 sayılı kanunu ile Anayasa’nın bazı maddeleri kaldırıldı ve bu suretle TBMM feshedildi. TBMM’nin bütün hakve yetkileri, Geçici Anayasa gereğince Milli Birlik Komitesi’ne devredildi. Milli Birlik Komitesi üyelerinin adları açıklandı.

Başkan Orgeneral Cemal Gürsel
Uyeler
Ekrem Acuner
Fazıl Akkoyunlu
Refet Aksoylu
Mucip Ataklı
Irfan Baştuğ
Rıfat Baykal
Emanullah Çelebi
Ahmet Er
Orhan Erkanlı
Vehbi Ersu
Numan Esin
Suphi Gülsoytrak
Orhan Kabibay
Kadri Kaplan
Mustafa Kaplan
Suphi Karaman
Muzaffer Karan
Kamil Karavelioğlu
Osman Köksal
Münir Köseoğlu
Fikret Kuytak
Sami Küçük
Cemal Madanoğlu
Sezai Okan
Muzaffer Ozdağ
Fahri Ozdilek
Mehmet Ozgüneş
Selahattin Ozgür
Şükran Ozkaya
Irfan Solmazer
Şefik Soyyüce
Dündar Taşer
Haydar Tunçkanat
Alparslan Türkeş
Sıtkı Ulay
Ahmet Yıldız
Muzaffer Yurdakuler

21 Haziran 1960 : Milli Birlik Komitesi, TBMM binasında çalışmalarına başladı.

22 Haziran 1960 : Emekli Oramiral Fahri Korutürk, Türkiyenin Moskova
Büyükelçiliğine atandı.

24 Haziran 1960 : MBK üyeleri törenle yemin ettiler.

30 Haziran 1960 : Geçici Anayasanın 6. Maddesine göre MBK tarafından seçilen 1 Başkan ve 30 üyeden meydana gelen Yüksek Soruşturma Kurulu toplandı.

4 Temmuz 1960 : Siyasi partilerin, taşra teşkilatları kapatıldı.

12 Temmuz 1960 : Celal Bayar, vatana ihanet suçundan Yüce Divana sevk edildi.

24 Temmuz 1960 : Basın Ahlak Yasası yürürlüğe girdi.

29 Temmuz 1960 : Eski Başbakanlardan Hasan Saka (Doğumu 1886) öldü.

3 Ağustos 1960 : 235 general ve amiral emekliye sevk edildi. Bu olay Eminsular adıyla anılır.

12 Ağustos 1960 : MBKnin kabul ettiği kanunla, MBKnin çıkardığı kanunların geçici olmadığı kabul edildi. Kanundan geçici kelimesi çıkartıldı.

15 Ağustos 1960 : Zürih ve Londra Antlaşmalarına dayanılarak Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu. Kıbrısın Cumhurbaşkanı Rum, Yardımcısı Türk olacaktı.

16 Ağustos1960: Antlaşmalar gereğince bir Türk Alayı büyük bir törenle Kıbrısa çıktı. 82 yıl sonra ilk defa Türk askeri Kıbrısa ayak basıyordu.

25 Ağustos1960: MBK 10 Bakanı görevinden azletti. 2. MBK Hükümeti kuruldu.

11 Eylül 1960 : MBK üyesi ve Ankara Valisi Gen. Irfan Baştuğ, Istanbul-Ankara yolunda trafik kazasında öldü.

26 Eylül 1960 : Celal Bayar, tutuklu bulunduğu Yassıadada, bel kemeriyle intihara teşebbüs etti.

29 Eylül 1960 : Demokrat Parti, mahkeme kararıyla kapatıldı.

7 Ekim 1960 : Yüksek Adalet Divanı üyeleri Ankaradan ayrılarak Heybeliadaya yerleştiler.

14 Ekim 1960 : Yassıada duruşmaları başladı. 587 sanık ve 1063 tanık dinlendi.
Divan kararlarına göre 15 kişi ölüm cezasına, 31 kişi müebbet hapis cezasına, 418 kişi çeşitli cezalara çarptırıldı. 123 kişi beraat etti.

MBK 15 ölüm cezası ndan 4ünü onayladı. Bayarın cezası yaş haddinden dolayı müebbet hapse çevrildi. 3 ölüm cezası infaz edildi. Diğer 12 ölüm cezası ise müebbet hapse çevrildi.

23 Ekim 1960 : Genel Nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuz 1960 27.754.820

27 Ekim 1960 : Universite öğretim üyelerinin affına ve yer değiştirilmelerine dair kanun kabul edildi. Sonradan 1 47ler olarak adlandı rı lacak olan 147 öğretim üyesi (profesör, doçent, asistan) görevlerinden
uzaklaştırıldı.

9 Kasım 1960 : Emekliye ayrılan subayların, istekleri halinde öğretmenliğe atanabilmelerine dair kanun kabul edildi.

14 Kasım 1960 : 14 MBK üyesinin görevlerinden affına dair kanun kabul edildi.

15 Kasım 1960 : MBK, Dışişleri Bakanlığı Kuruluşu hakkındaki kanuna ek olarak kabul ettiği kanunla, 1961 kere çarpıştı. İstanbul, büyük bir üyesini seçti.

Dışişleri dış teşkilatında 14 Müşavirlik kurdu ve Komitedeki görevlerinden
alınan 14 üye, en az 2 yıl yurda dönmemek üzere bu Müşavirliklere atandı. Bu kişiler on dörtler olarak da adlandırılırlar.

Alparslan Türkeş Yenidelhi
Orhan Kabibay Brüksel
Orhan Erkanlı Meksika
Münir Köseoğlu Stockholm
Mustafa Kaplan Lizbon
Muzaffer Karan Oslo
Şefik Soyuyüce Kopenhag
Fazıl Akkoyunlu Kabil
Rıfat Baykal Tel-Aviv
Dündar Taşer Rabat
Numan Esin Madrid
Irfan Solmazer Lahey
Muzaffer Ozdağ Tokyo
Ahmet Er Trablusgarp

4 Aralık 1960 : Bir süredir hasta olan Başkan Gürsel’in rahatsızlığı arttı.

14 Aralık 1960 : Istanbul Boğazında Yugoslav ve Yunan bandıralı iki tan
tehlike atlattı.

19 Aralık 1960 : lskenderun’da Atatürk Anıtı saldırıya uğradı.

30 Aralık 1960 : CHP, aralarında lnönü’nünde olduğu 49 ‘Kurucu Meclis’

Zeytin

1961




4 Ocak 1961
-Yeni Kabinenin kabulü

5 Ocak 1961

6 Ocak 1961

8 Ocak 1961

14 Ocak 1961

11 Şubat 1961
Adalet Partisi
Cumhuriyetçi Mesleki Islahat Partisi
Çalışma Partisi
Memleketçi Parti
Mutedil Liberal Parti
Türkiye Işçi Partisi
13 Şubat 1961
27 Şubat 1961
6 Mart 1961
1 Nisan 1961
6 Nisan 1961
24 Mayıs 1961
25 Mayıs 1961
27 Mayıs 1961
260 oyla kabul edildi.

16 Haziran 1961 : Yazar ve düşünür Peyami Safa (Doğumu: 1899) öldü.

9 Temmuz 1961 : Yeni Anayasa halk oyuna sunuldu. Evet oyu %65, hayır oyları %35’dir. (Katılım oranı % edildi.
Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) kuruluş kanunu kabul edildi.
Türk Silahlı Kuvvetleri Iç Hizmet Kanunu kabul edildi
kurulabilmesi için bütün Bakanlar istifa etti.
Cemal Gürsel, 6 yeni Bakan alarak 3. Kabinesini kurdu.
Kurucu Meclis çalışmalarına başladı.
Olimpiyat Şampiyonu güreşçimiz Yaşar Doğu (Doğumu 1915) öldü.
Memleketçi Cumhuriyet Partisi kuruldu.
Yeni partiler kuruldu.

Yeni Türkiye Partisi ve Düstur Partisi kuruldu.
Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Tümgeneral Selahattin Adil (Doğumu:1881) öldü.
Ingiltere Kraliçesi 2. Elizabeth, Türkiye’ye resmi bir ziyarette bulundu.
Siyasi faaliyete izin verildi.
Temsilciler Meclisi’nde, subay ve astsubayların oy kullanmaları kabul edildi.
Ankara ve Istanbul’da yürürlükte bulunan sıkıyönetim uzatıldı.
Yeni seçim kanunu kabul edildi.Yeni Anayasa (1961 Anayasa’sı olarak adlandırılır), Kurucu Meclis’te 2 red oyuna karşılık 75)

10 Temmuz 1961 : Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak ‘Din Işleri Genel
Müdürlüğü’ kuruldu.

21 Temmuz 1961 : Kurucu Meclis seçimlerin 15 Ekim 1961 tarihinde yapılmasına karar verdi.

11 Ağustos 1961 : Yassıada duruşmaları sona erdi.

24 Ağustos 1961 : 15. CHP Kurultayı Ankara’da toplandı. Inönu Sabah erken kalkan babayiğitlerin Kurultayı basmalarını asla kabul etmiyorum.” dedi.

3 Eylül 1961 : Başkan Gürsel’in Başkanlığında toplanan parti başkanları, yapılacak Milletvekili seçimlerinde, 27 Mayıs’ı zedelememek, ‘Eminsular’ konusunu deşmemek, DP’yi methetmemek konusunda bir antlaşma imzaladılar.

15 Eylül 1961 : Yassıada Yüksek Adalet Divanı kararları açıklandı. 15 Sanık ölüm cezasına çarptırıldı. Diğer sanıklar çeşitli cezalara çarptırıldılar.
Olüm cezasına çarptırılanlar:
Celal Bayar
Adnan Menderes
Fatin Rüştü Zorlu
Hasan Polatkan
Refik Koraltan
Agah Erozan
Ibrahim Kirazoğlu
Ahmet Hamdi Sancar
Nusret Kirişçioğlu
Bahadır Dülger
Emin Kalafat
Baha Akşit
Osman Kıvrakoğlu
Zeki Erataman
Rüştü Erdelhun
-Yüksek Adalet Divanı’nca verilen ölüm cezalarından, Adnan Menderes, Fatih Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan’ın ölüm cezaları MBK Tarafından onaylandı. Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar, 65 yaşını bitirdiği için cezası müebbet hapse çevrildi, diğer ölüm cezaları ise Milli Birlik Komitesi tarafından müebbet hapse çevrildi.

16 Eylül 1961 : Eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan hakkında verilen ölüm cezaları Imralı Adası’nda infaz edildi.

17 Eylül 1961 : Eski Başbakan Adnan Menderes hakkında verilen ölüm cezası Imralı Adası’nda infaz edildi.

19 Eylül 1961 : Eski Başbakanlardan Prof. Şemsettin Günaltay (Doğumu:1883) öldü.

15 Ekim 1961 : Genel seçimler yapıldı, katılım oranı %81.
Adalet Partisi (AP) 158 Milletvekili 70 Senatör Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 173 “ 36 Yeni Türkiye Partisi (YTP) 65 “ 28 Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP) 54 “ 16

25 Ekim 1961 : Ihtilalden 17 ay sonra TBMM, Devlet Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel tarafından açıldı.

26 Ekim 1961 : Org. Cemal Gürsel, 607 oyun 434’ünü alarak Cumhurbaşkanlığına seçildi. Suat Hayri Urgüplü, Senato Başkanı, Fuat Sirmen TBMM Başkanı seçildiler.

10 Kasım 1961 : CHP Genel Başkanı Ismet Inönü Hükümeti Kurmakla görevlendirildi.
Cumhurbaşkanı Gürsel: “... Içinde bulunduğumuz güç şartları çözümleyecek birine görev verdim.” dedi.

20 Kasım 1961 : Inönü, CHP-AP Koalisyon Hükümeti’ni kurdu.

2 Aralık 1961 : 8. Inönü Kabinesi, 4 red, 78 çekimser oya karşın 269 oyla güvenoyu aldı.

23 Aralık 1961 : Başbakan Inönü yaptığı konuşmasında: “... Af, Hükümet programına alınmıştır. Bardağı taşı racak bir damla daha koymayacağım. Bu durumda herkesin bana yardım etmesi lazımdır. Bardaklar doldurulmuştur. Taşıramam. Bir damla daha ilave edemem. Huzuru behemehal getireceğiz. Bütün sınıfların huzur içinde yaşaması lazımdır.” dedi.

24 Aralık 1961 : Unlü şair Tevfik Fikret’in Eyüp’te bulunan mezarı, törenle Aşiyan’a nakledildi.