Mendelssohn

(10.4.1864-3.3.1932)



"Gerçekçi Alman"

Piyanist/besteci d'Albert, Franz Liszt'in öğrencisi olarak sona ermekte olan 19. yüzyılın mirasını taşıyordu. D'Albert buna rağmen yeni realist akımı Alman müzikal drama anlayışına uyarlamaya çalıştı. Bestelediği 21 operadan biri olan Tiefland (1893) ile d'Albert kesin olarak Richard Wagner'in müzikal drama anlayışını terk etti.

D'Albert, Alman bale bestecisi Charles Louis Napoleon d'AIbert'in oğlu olark Glasgow'da dünyaya geldi. Fransız kökenli olan babası, çocukken geldiği Londra'da, sonradan bir ingiliz kızıyla evlenmiş ve müzik eğitimini Friedrich Wilhelm Kalkb-renner'den almıştı. Asıl adı Eugene Francis Charles olmakla beraber ilerki yaşlarında adının Almanca şekli Eugen'i tercih eden çocuk, ilk müzik dersini babasından aldı.

1874: Müzik Eğitimi Eugen henüz on yaşındayken, tanınmış operet bestecisi Arthur Sullivan'ın müdürlük yaptığı Londra Yeni Müzik Okulu'na kabul edildi. D'Albert hem Ernest Pauer'in piyano sınıfından bir piyanist hem de besteci olarak çok çabuk ilerlemeler kaydetti. 1881'de Hans Richter adlı Alman orkestra şefinin yönettiği konserde kendi piyano eserini çaldı. D'Al-bert'i Viyana'ya götüren Richter, onun Franz Liszt ile tanışmasını sağladı.

Delikanlının virtüözlük derecesindeki tekniğinden çok etkilenen Liszt, piyanoda gösterdiği bu yeteneğini Weimar'da ilerletebilmesi için kendisine önayak oldu. D'Albert, aralarında ABD de olmak üzere, yaptığı çok sayıdaki konser turnesinde çok kısa bir zamanda Jo-hann Sebastian Bach ile Ludvvig van Beethoven'in piyano eserlerinin çok övülen yorumcusu haline geldi.

1893: İnsan ve Hayat 90'lı yılların başlamasıyla d'Albert giderek bestecilikte yoğunlaştı. Sahne yapıtlarına geçmeden önce kendini, başta piyano olmak üzere enstrümantal müziğe adadı. Der Mensch und das Le-ben (tnsan ve Hayat, 1983) adlı büyük koro yapıtı, geç romantik dönemi anımsatmaktadır. D'Albert aynı sıralarda Liszt'in bütün eserlerinin, ayrıca Bach'un Wohltemperiertes Klavier adlı eserinin hazırlanıp yayınlanmasında faal görev aldı.

1893 ve Sonrası: İlk Operaları Weimar'da kısa süreli bir opera okest-rası şefliğinden iki yıl önce, d'Albert 1893'te Der Rubin (Yakut) adlı ilk operasını tamamladı. Bu operada, tıpkı onu izleyen Chismonda (1895) ve Gernot (1897) adlı iki yapıtında olduğu gibi, Wagner eserlerinin etkisi sezilmektedir. D'Albert, ancak bunlardan sonra bestelediği Die Abreise (Gidiş, 1898) ve Flauıo solo (1905) adlı iki opera komik ile kendisine örnek olanların müzik dilinden kopabildi. Bu iki eseri, bestecinin günümüzde unutulmamış az sayıdaki eserleri arasında yer almaktadır.

1903: Tiefland D'Albert Flauto solo üzerinde çalışırken, Dresden Opera müdürü Ernst von Schuch, genç bestecinin dikkatini bir operaya konu olabilecek İspanyol Angel Guimera'mn yazdığı Tene baixa adlı tiyatro oyununa çekti. D'Albert bu eserden öylesine etkilendi ki hemen Tiefland (Ova) adlı operasını bestelemeye koyuldu. Bu opera üzerindeki çalışmalarını iki yıl içinde tamamladı. Eserin prömiyeri 15.10.1903 tarihinde Prag'da Yeni Alman Tiyatro'sunda, Leo Blech'in yönetimi altında yapıldı. Eserin toplumsal eleştirel konusu hem Pirene Dağlarının bir yaylasında hem de Katalonya ovasında geçiyordu. Besteci bir yapıtıyla, bir yıl önce Der Improvisator (Doğaçla-macı) adlı eseriyle denediği, İtalyan verismo (gerçekçi) operasına dönmüş oldu. Verismonun amacı, toplumsal koşullar idealize edilmeksizin, dünyanın olabildiğince gerçekçi bir biçimde yansıtılmasıydı. D'Albert verismonun kurallarını Alman opera biçimiyle birleştirdi. Melodik fikirlerin zenginliğiyle ele alınan ortamın lanımlanmasındaki derinlik eserin dünya çapında ünlenmesine yol açtı.


1916: Dit toten Augen D'Albert'in bundan sonraki yapıtlarının hemen hemen hepsi müzikli tiyatro türün-dendir. Piyano için çok sayıda Lied de yazan besteci 1916'da Die toten Augen (ölü Gözler) adlı yapıtıyla yeniden büyük bir basan elde etti. Ne var ki, verismoya bağlı kalmakla birlikte bu operada, bestecinin geç dönem yapıtlarında görülen abartılı dramatizminin ve bu abartıdan kaynaklanan kof bir patetizmin izlerine rastlanmaktadır. Bunları izleyen yapıtlarının çoğu unutulmaya mahkûmdu. D'Albert'in 1. Dünya Savaşı'ndan sonra eski çalışma gücünün kaybolmasında ilerleyen yaşından başka, süreklilik kazanan evlilik krizlerinin de rolü olmuştur. 6 kez evlenen besteci ikinci evliliğini opera şarkıcısı Hermine Fink ile yapmıştı. D'Albert, Der Golem adlı operasını tamamladıktan altı yıl sonra Riga'da, 67 yaşında öldü. Bitiremediği son operası Mister Wu, Leo Blech tarafından tamamlanmıştır.